mardomvarohaniat.com انقراض نسل انقلاب؟

انقراض نسل انقلاب؟

در این سال‌ها که مردم کشور به تنهایی با هفت‌خان اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند، و متأسفانه خبر خوب و دلگرم‌کننده‌ای نشنیده‌اند. ویروس دنیاگیر، تحریم‌های کمرشکن، تورّم سرسام‌آور، بیکاری دورقمی، و حادثه‌های تلخ طبیعی و انسانی یکی‌ پس‌از دیگری دامن‌گیر کشور بوده و افسوس که سیاست‌های پولی دولت نیز به جز عمل زیبایی روی پول کشور کار دیگری نکرده‌‌است. در این میان مدتی است که کارشناسان جمعیت‌پژوهی زنگ‌ خطر بحران قریب‌الوقوع کاهش جمعیت را به صدا درآورده‌اند. نسل آینده انقلاب در حال انقراض است و کمپین‌های فرزندآوری که در سال‌های گذشته بسیار بوده‌اند، شوربختانه نتوانسته‌اند با مخاطبان خود که اصولاً نسل جوان کشور هستند، ارتباط نتیجه‌بخشی داشته‌باشند. اخیراً نیز در سخنرانی‌ها و رسانه‌های اجتماعی شاهد توجه بیشتر روحانیون به این موضوع بوده‌ایم که در پیام‌رسانی‌های خویش با تمرکز بر این موضوع، قصد یاری‌رسانی به جامعه دارند، اما این مهم بدون سرمایه‌گذاری دولتی برای حمایت از خانواده‌ها و ایجاد پویشی فرهنگی برای تبلیغ ایدئولوژی رفاه و آرامش فرهنگی در کنار آن به ثمر نخواهد نشست.

 

مبحث فرزندآوری که در سال‌های گذشته به بهانه‌ای برای انتقاد از پدیده تک‌فرزندی در کشور تبدیل شده‌بود، هیچ‌گاه نتوانست توجه لازم از طرف دولت و مجلس دریافت کند و در نبود برنامه‌ای مدوّن و مؤثر، فرصت‌های بیشماری برای پیشگیری از وخیم‌تر شدن بحران جمعیت از دست رفت. در نتیجه نرخ زاد و ولد در کشور در سالی که گذشت به پایین‌ترین میزان در ۵۰ سال گذشته رسید. مدتی است که این موضوع مورد توجه مستقیم رهبر انقلاب و برخی از دولتمردان کشور قرار گرفته‌، که تلاش کردند اهمیت فرزندآوری را به مردم یادآوری کنند. آیت‌اللّه خامنه‌ای در سخنرانی خود به‌مناسبت سالگرد رحلت امام خمینی(ره)، ضمن تأکید بر لزوم ایجاد تحوّل در بخش‌های مختلف کشور، دگرباره به مسئله پیری جمعیت کشور در آینده نزدیک اشاره کردند و فرمودند: «امروز خبرها و گزارش‌های متقن به ما می‌گوید که کشورمان به سرعت به سمت پیری پیش می‌رود، این خیلی خبر دهشتناک و بدی است. از جمله مواردی است که آثار آن در وقتی ظاهر خواهد شد که هیچ‌گونه علاجی برای آن متصور نیست، اینها را باید با تحوّل انجام داد». برای موفقیت چنین تحوّلی نیاز به برنامه‌ریزی دراز مدّت و حمایت مالی و فرهنگی جدّی از نسل جوان کشور است تا بتوان شرایط را برای ازدواج، ثبات اقتصادی خانواده‌ها و برنامه‌های تنظیم خانواده تا حدّ ایده‌آل مهیا نمود. اما بنظر می رسد تمرکز مسئولان (و متاسفانه بدنه روحانیت)‌ بیش از آنکه بر رفع موانع باشد، به توصیه‌های اخلاقی در لزوم ازدواج و فرزندآوری منحصر شده است. در چنین شرایطی نیاز به «کمیته ملّی راهبردی جمعیت» برای تدوین تلاش‌های ملّی در جهت هدفمندسازی، سیاست‌گذاری و تبلیغ راهبرد توسعه جمعیتی کشور بیش‌از پیش محسوس است.

 

mardomvarohaniat.com پیشنهاد طرح ازدواج اجباری تا ۲۸ سالگی به مجلس و دولت ارائه شد!در این بین تلاش‌های روحانیون در سال‌های اخیر برای توجه به این موضوع، که بدون‌شک با نیّت خیر انجام شده، نتوانسته موفق باشد. نمونه بارز آن شاید سخنان حجت‌الاسلام محمد ادریسی بود که با هدف ترغیب جوانان به ازدواج و مبارزه با فساد اخلاقی بیان شده‌ بود. پیشنهاد وی که تحت عنوان «قانون دوازده‌گانه ازدواج برای تسریع و شتاب ازدواج» به مجلس شورای اسلامی ارائه شده بود، حاوی نکاتی بحث‌برانگیز بود. جنجالی‌ترین بخش آنها قانون دوم بود که می‌گوید «اگر کسی بعد از سن ۲۸ سالگی از ازدواج امتناع کرد از او ربع درآمد کسب و کار و صنعت یا مالیات از تجارت او گرفته می شود و به آن‌ها که می خواهند ازدواج کنند و گرفتار فقر هستند داده می شود». طبیعی بود که این نوع نگاه سختگیرانه و تا حدّی استبدادی به ازدواج، بازخوردهای بسیار منفی داشته باشد که باعث شد دیگر روحانیون نیز در مخالفت با آن سخن بگویند. بیانات جنجالی این‌گونه متأسفانه نتیجه معکوس دارد و تنها به وهن روحانیت می انجامد.

 

شایان ذکر است که برخی از ائمه جمعه نیز در هفته‌های اخیر به موضوع کاهش جمعیت پرداخته و از تریبون خود از این روند زیان‌بار انتقاد کردند. به‌عنوان مثال حجت‌الاسلام محمدعلی نکونام در یکی از پیام‌های جمعه خود برای مردم شهرکرد گفت که «در حوزه جمعیت در جامعه پسرفت داریم که این امر یک زنگ خطر برای نظام است و در چند سال آینده یکباره با پیری جمعیت مواجه خواهیم شد». باز هم شاهدیم که روحانیت بجای ریشه شناسی، تنها به آسیب شناسی می پردازد و بجای تمرکز بر معضل فقر و مشکلات معیشتی، به ارائه توصیه های اخلاقی و دستوری بسنده می کند. انشا‌اللّه در آینده شاهد توجه بیشتر و مثبت‌تر ائمه جمعه و روحانیون به این موضوع بوده تا با حضور فعّال آنها در این گفتمان، معضل رشد منفی جمعیت به گونه‌ای ریشه‌ای مورد توجه قرار گیرد و سیاست‌های ملّی بهبود یابد.

 

امّا سیاست‌های ملّی ما در این زمینه چیست؟ تشکیل خانواده و امید به آینده شرط ضروری فرزندآوری است. اما در سالهای اخیر، موجودیت، ثبات و  زاد و ولد در این واحد اجتماعی بعلت معضلات معیشتی مورد تهدید قرار گرفته‌ است. در چنین شرایطی، برای حمایت کافی از خانواده‌‌های جوان، تنها پویشی ملّی می‌تواند تلاش‌ها برای دستیابی به این هدف را متّحد و متمرکز کند. همیاری هم‌آهنگ سه‌محوری دولت، مجلس و دستگاه‌های فرهنگی کشور، به خصوص صدا و سیما، برای پایه‌ریزی این مهم ضروری است. شوربختانه اما، تلاطم توفان‌های اقتصادی و سیاسی، کشور را از چنین مسیری دور کرده و باعث شده موضوع فرزندآوری تنها به یک شعار تقلیل یابد.  درحالی‌که رهبر انقلاب در سال‌های اخیر در سخنرانی‌های خود بر لزوم توجه به موضوع فرزندآوری به عنوان «یک ارزش اجتماعی» تأکید کرده‌اند، نرخ زاد و ولد سالانه کشور نشانگر شکست تلاش‌های دولت و مجلس در این موضوع است. مصوبه اخیر هیئت دولت در محدود کردن یارانه‌ها به خانوارهای نیازمند نیز نمونه بارزی از این شکست‌هاست. سیاست یارانه‌‌محور دولت که هدف آن کمک به پایا‌سازی و قوی‌ساختن بنیه اقتصادی خانواده‌ها بود، نتوانسته خانوارها را از دریای متلاطم اقتصاد کشور نجات دهد و رشد جمعیت را مثبت کند.

 

در غوغای این همه بحران، باید لحظه‌ای منطقی به شرایط بنگریم و واقعگرایانه برای آینده ملّت تصمیم بگیریم. آینده مردم، آینده کشور است. در این سال‌ها که کیفیت زندگی در کشور افت چشمگیری داشته، متأسفانه فرزندآوری دیگر اولویتی در زندگی خانواده‌ها نیست. جهت بهبود شرایط زندگی و برنامه‌ریزی کلان جمعیتی کشور، دولت و مجلس لازم است که با ایجاد کمیته ملّی راهبردی جمعیت در جهت تحقق سیاست‌های کلی نظام من‌باب فرزندآوری قدم بردارند. در سال‌هایی که گذشت بدون راهبردهای هدفمند قدم برداشتیم، و ثبات نسبی دوران سازندگی متزلزل شد و نتیجه آن قربانی شدن رشد جمعیت کشور بود. امید است که با اولویت یافتن رشد و ثبات اقتصادی، بتوانیم شاهد موفقیت برنامه‌های جمعیتی کشور نیز باشیم. در چنین جامعه‌ای انشااللّه شاهد شکوفایی نسل جوان با «احساس مسؤولیت، خودباوری واعتماد به نفس» به فرزندآوری و بازسازی جمعیتی کشور خواهیم بود.

 

 

 

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *