mardomvarohaniat.com حمایت‌ روحانیون از جمهوری آذربایجان بدون هماهنگی با وزارت امور خارجه بود

حمایت‌ روحانیون از جمهوری آذربایجان بدون هماهنگی با وزارت امور خارجه بود

هفته گذشته، سایت «مردم و روحانیت» در مقاله‌ای تحت عنوان بیانیه مشترک نمایندگان ولی فقیه درپی درگیری‌های اخیر در قره‌باغ، با نگرشی گذرا به اختلافات دو کشور همسایه، جمهوری‌‌های آذربایجان و ارمنستان، به موضوع منازعه در منطفه و اظهارات برخی از روحانیون در این مورد پرداخت. در آن مقاله، خلاصه‌ای از تاریخچه‌‌ی این منطقه را نیز برای مخاطبان محترم سایت ارائه‌کردیم. البته در طی روزهای اخیر، باز هم شاهد حمایت‌های بسیاری از روحانیون از جمهوری آذربایجان و تقابل ایشان با ارمنستان بودیم که پس از پیگیری‌های صورت گرفته، اکثر این عزیزان تأکید کردند که نظارت شخصی خود را بیان نموده‌اند و این مواضع آنها، در هماهنگی با وزارت امور خارجه اتخاذ نشده‌بود. با توجه به حساسیت بحران قره‌باغ باید این سؤال را مطرح نمود که آیا اینگونه اظهار نظرها و مداخله‌جویی‌ها، در حوزه سیاست خارجی، در تقابل با منافع ملی و منطقه‌ای ما نیست؟ آیا این اظهارات برای جلب حمایت ساکنان استان‌های شمال غربی کشور بیان گردیده و آیا هیچ توجهی به عواقب مخرب چنین مداخله‌جویی‌هایی شده است؟

 

آیت‌الله علی‌رضا اعرافی

در بیانیه‌ای که آیت‌الله علی‌رضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه صادر کرد، ایشان منطقه قره‌باغ را «پاره تن اسلام» نامید و آن‌ را «جدایی ناپذیر از این سرزمین» دانست.  آیت‌الله اعرافی با استناد به آیات الهی، مبارزه در کنار مردم جمهوری آذربایجان را، جنگ در راه خدا و نجات مستضعفین دانسته‌است. ایشان بدون اشاره به سابقه چند صد ساله‌ی اختلافات بر سر این منطقه، موضوع را به سوی «توطئه»هایی سوق داد که به‌دنبال «حضور و نفوذ نیروهای مزدور، تکفیری، قدرت‌های استکباری و صهیونیست‌ها» هستند. آیت‌الله اعرافی از کشور خاصی نام نبرد ولی مدعی شد که «برخی از کشورها با ایجاد موج ایران هراسی و شیعه هراسی، به دنبال اهداف شوم و تفرقه‌برانداز خود هستند». ایشان جای «چون و چرا»یی باقی نگذاشت و دفاع از تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان را «وظیفه دینی، شرعی، اخلاقی و انسانی مسلمانان» دانست و خاطرنشان کرد که حوزه‌های علمیه و اساتید و طلاب آن بر اساس احکام اسلام، خود را موظف به حمایت و دفاع از ملت جمهوری آذربایجان می‌دانند و همواره در کنار مردم این کشور بوده و خواهند بود.

 

 

جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان

اتحاد جماهیر شوروی و سیاست‌هایی که برای ایجاد اختلاف بین اقلیت‌های قومی در جمهوری‌های مختلف ایجاد میکرد، از دیرباز، در میان مناطق مسلمان‌نشین این ناحیه‌ی جغرافیایی در قفقاز هم اجرا می‌شد. در همان راستا، کوچاندن قومیت‌های مختلف، موضوع اختلافات برسر منطقه قره‌باغ را بسان آتشی در زیر خاکستر نگه‌داشته‌بود. پس از استقلال جمهوری‌های آذربایجان و ارمنستان از اتحاد جماهیر شوروی فروپاشیده، دولت روسیه هم، به‌همان «موش دوانی»ها ادامه داد. در رابطه با اتفاقات چند روز اخیر، شواهد حاکی از آن است که طراحی این درگیری‌ها، از ماه‌ها پیش صورت گرفته و ما اکنون شاهد صحنه‌ی نمایشی هستیم که بازیگران اصلی آنُ روسیه و ترکیه هستند. محسن زاهدی موحد، در مقاله‌ای می‌نویسد که منافع ایران و مردم کشورمان در «انسداد بحران» و پایان جنگ و دعوت به مذاکره می‌باشد. این اختلاف فراتر از تشخیص حق باکو بر قره‌باغ و داوری در این مورد است که قاعدتاً باید از طریق مراجع بین‌الملی صورت گیرد و جمهوری اسلامی به تنهایی نمی‌تواند نقشی در آن داشته باشد. گسترش بحران در منطقه که در صورت تداوم جنگ و با وجود منافع متضاد کشورهای بزرگی چون روسیه و ترکیه، اجتناب ناپذیر می‌شود، می‌تواند مردم ایران و خصوصاً هموطنان آذری را در معرض آسیب‌هایی جدی قرار دهد و جهت اجتناب از آن اولویت، ما باید در پی پایان درگیری بین دو کشور باشیم. شایان ذکر است که این درگیری بیشتر جنبه قومی دارد و ورود ایران به آن در حمایت از هر یک از طرف‌ها تنها بر شدت آن می‌افزاید که شرایط بحرانی کنونی در منطقه را حادتر و اهداف جاه طلبانه دیگر کشورها را تسهیل می‌نماید.

 

 

حجت‌الاسلام سیدمحمدعلی آل‌هاشم

چندی پیش، حجت‌الاسلام سیدمحمدعلی آل‌هاشم، امام جمعه تبریز، در حالی‌که در مورد اتفاقات اخیر در قره‌باغ صحبت می‌کرد، به پاسداشت دلاورمردیهای دوران دفاع مقدس اشاره کرد و به بحث «صدور انقلاب به دیگر کشورها، شکست دو قدرت شرق و غرب، رشد صنایع نظامی و علاقه مردم به اسلام» پرداخت که جای تأمل داشت. جریان مداخلات ایران در امور قره‌باغ در دوران ریاست جمهوری آیت‌الله اکبر هاشمی‌رفسنجانی هم اوج گرفت که به قول خودش «به شیوه‌های متعدد تشویق، تنبیه و تطمیع، جلوی زیاده خواهی‌های دو طرف را گرفت». نخستین میانجیگری در اردیبهشت ۱۳۷۱ در تهران شکل گرفت که به «بیانیه ۷ مه تهران» معروف شد ولی این اقدام ایران به شکست انجامید. آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی تا ۱۳۷۶ که رئیس‌جمهور بود، در این زمینه بسیار فعال بود ولی هرگز موفق نشد. اخیراً شایعات زیادی در مورد همکاری ایران با روسیه برای ارسال تسلیحات نظامی به ارمنستان و حتی کمک نظامی ایران به آن کشور مطرح شده که با بعضی اسناد تصویری نیز همخوانی داشت. طبیعی است که دولت این موارد را تکذیب کرده‌ است. به هر حال باید توجه داشت که نگرانی ایران از نزدیکی جمهوری آذربایجان با دو کشور اسرائیل و عربستان سعودی و هم‌چنین راضی نگه داشتن روسیه، ایران را به طرف‌داری از ارمنستان ترغیب کرده است. از سوی دیگر، جمعیت بزرگ اقوام ترک آذری در ایران و حضور پررنگ افراد متعلق به این قومیت در عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مملکت، جمهوری اسلامی را مجبور به حمایت از جمهوری آذربایجان می‌کند. پس بهترین گزینه چیست؟

 

در این نظرسنجی‌ها شرکت کنید:

 

  • نظرسنجی در مورد سخنان آیت‌الله سیدحسن عاملی: اقدام دولت آذربایجان در باز پس گیری اراضی غصب شده اقدامی کاملاً شرعی و قانونی است
  • نظرسنجی در مورد سخنان حجت الاسلام سیدمهدی قریشی: انتظار می‌رود طرف‌های درگیر [مناقشه قره‌باغ] هرچه سریع‌تر ضمن حفظ خویشتن داری و توقف درگیری‌ها برای حل اختلافات و مناقشات پای میز مذاکره حاضر شده و راه حل دیپلماتیک را برای پایان جنگ بپذیرند

 

آیت‌الله سیدحسن عاملی

نظرسنجی‌هایی که سایت «مردم و روحانیت» انجام داده، هنوز برای رأی دادن مخاطبان محترم در دسترس است. ولی نتایج دریافت شده تاکنون، نشانگر خواست مسلم مردم مبنی براین است که روحانیت باید از اظهاراتی که تشویق به تنش می‌کند، کاملاً اجتناب بورزد. رأی منفی ۹۷ درصد شرکت کنندگان در یک نظرسنجی در مورد سخنان آیت‌الله سیدحسن عاملی، نماینده ولی فقیه در استان اردبیل و نماینده این استان در مجلس خبرگان رهبری، مبنی بر این‌که «اقدام دولت آذربایجان در باز پس‌گیری اراضی غصب شده اقدامی کاملاً شرعی و قانونی است»، نمایانگر عدم رضایت مردم از سخنانی است که بوی مداخله‌جویی دارد. به همین دلیل، تلاش برای تنش‌زدایی و اجتناب از مداخله‌جویی و لرزوم بی طرفی از سوی ایران ضروری به نظر می‌رسد و تنها گزینه کارآمد، تشویق طرفین به مذاکره و حضور نهادهای بین‌المللی برای رفع مخاصمه است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *