mardomvarohaniat.com مردم چه می‌گویند؟ نتایج نظرسنجی‌های خرداد ماه ۱۴۰۰

مردم چه می‌گویند؟ نتایج نظرسنجی‌های خرداد ماه ۱۴۰۰

خرداد ۱۴۰۰، ماه سرانجام یک سال بازی‌های تاج و تخت دولت بود. پایان رقابت‌های انتخاباتی، به معنای پایان فعالیت‌های دولت‌های سایه، تخریب و انتقادهای سیاسی و جناحی بود که نتیجه‌ای جز به تأخیر انداختن رفع تحریم‌ها و احیاء اقتصاد و گروگان‌گیری سفره مردم در بر نداشت. در طی این مدت سایت «مردم و روحانیت» با برگزاری بیش از ۱۱۵ نظرسنجی، دیدگاه مردم درباره مواضع روحانیون در موضوعاتی همچون انتخابات، حکومت اسلامی، مشکلات معیشتی، تعاملات بین‌المللی و منطقه‌ای را جویا شد که نتیجه آن‌ها اخذ بیش از ۲۲ هزار  رأی مردمی بود. در ادامه خلاصه‌ای از نتایج این نظرسنجی‌ها را بخوانید:

 

 

آخرین نظرسنجی‌ها، مقالات و یادداشت‌ها در خصوص روابط مردم و روحانیت را در کانال تلگرام دنبال‌ کنید.

 

 

برای اظهارنظر و مشاهده نظرات کاربران دیگر در مورد رابطه مردم و روحانیت به صفحه اینستاگرام بپیوندید.

 

 

انتخابات

موضوعات انتخاباتی محور اکثر موضوعات نظرسنجی‌های خرداد ماه بودند و بیش از ۶۰ نظرسنجی در این زمینه برگزار شد. از این تعداد، ۲۰ نظرسنجی از  زاویه «مشارکت مردمی» به موضوع انتخابات پرداختند. مقوله مشارکت مردمی در انتخابات ۱۴۰۰ که در اردیبهشت ماه نیز بسیار مورد توجه جامعه روحانیت قرار گرفته بود، تلاشی بود برای تشویق مردم به مشارکت حداکثری در انتخابات که میسر نشد. در خرداد ماه، برخی در جامعه روحانیت با تغییر رویکرد در پیام‌رسانی‌های خود، عدم مشارکت را حرام و ضدانقلابی خواندند. آیت‌الله احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد، قهر با انتخابات  را «رأی به دشمنان و منافقان» و دشمنی با امام رضا (ع) توصیف کرد. سخنان ایشان با اقبال مردمی روبرو نشد و تنها ٪۲۹ از شرکت‌کنندگان با دیدگاه ایشان موافقت نمودند. آیات عظام نیز با اتخاذ موضعی بی‌سابقه، شرکت در انتخابات را واجب دانستند. آیت‌الله جوادی آملی با بیان اینکه عدم مشارکت به تضعیف نظام می‌انجامد، آن را حرام اعلام نمودند. آیت‌الله مکارم شیرازی نیز با اشاره به اثرات منفی قهر با انتخابات برای مصالح ملی، مشارکت را واجب خواندند. واکنش مردمی به سخنان هر دو این بزرگان منفی بود و به ترتیب تنها ۳۰ و ۳۳ درصد از شرکت‌کنندگان با وجوب شرکت در انتخابات موافق بودند.

 

برخی دیگر نیز با غیرمرتبط خواندن نارضایتی‌ها و مقوله تحریم انتخابات، تلاش کردند تا نارضایتی‌ها را برآمده از دولت فعلی نشان داده و حساب نظام را با دولت جدا نشان دهد. واکنش مردم به سخنان حجت‌الاسلام سید محمدعلی آل‌هاشم، امام جمعه تبریز که کاهش مشارکت را به منزله‌ی ناراحتی مردم از نظام ندانسته و تنها معلول عملکرد مسئولین خوانده، تنها ٪۴۵ رأی موافق دریافت نمود. از طرفی دیگر، سخنان آیت‌الله محمدمهدی حسینی همدانی، امام جمعه کرج، که ریشه قهر مردم با انتخابات را بدعمل کردن مسئولین اجرایی و ناکارآمد نشان دادن نظام توصیف کرده بود، ٪۷۳ رأی موافق دریافت کرد. برخی از روحانیون نیز با تبیین تبعات مشارکت پایین در سطح بین‌المللی، از مردم خواستند تا دندان بر جگر بگذارند و در این انتخابات نیز شرکت کنند. سخنان حجت‌الاسلام محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور نیز با اذعان به موجه بودن اعتراضات مردمی، حضور مردم در انتخابات را برای حفظ آبروی نظام در انظار عمومی ضروری دانستواکنش مردمی به سخنان جناب منتظری منفی بود و تنها ٪۲۱ رأی موافق دریافت نمود.

 

در این میان، مردم عمدتا با سخنان روحانیونی موافق بودند که حقوق و مصالح ملت را بر بازی‌های سیاسی و انتخاباتی ارجح دانسته و با حمایت از مردم، به ابراز همدردی با نارضایتی‌ها از بی‌توجهی به مشکلات معیشتی در سال‌های گذشته پرداختند. سخنان امام جمعه همدان که برخلاف دیگر روحانیون، عدم مشارکت در انتخابات را به‌معنای همراهی با ضدانقلاب و براندازان ندانست، ٪۸۴ رأی موافق دریافت کرد. واکنش مردم به سخنان حجت‌الاسلام محسن رهامی، یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری که از احساسات مردمی نسبت به بی‌تأثیر بودن انتخابات در وضعیت معیشتی آنها سخن گفت نیز در نظرسنجی‌ها ٪۷۴ رأی موافق دریافت نمود. لیکن واکنش مردم نسبت به سخنان رهبری که با تصدیق وارد بودن گلایه‌های مردم از وضعیت اقتصادی، راه حل مشکلات را پای صندوق‌های رأی معرفی کردند، منفی بود و تنها ٪۱۹ رأی مثبت دریافت نمود.

 

با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری و بطور خاص پس از رد صلاحیت‌های گسترده شواری نگهبان، صدای اعتراض‌ها و تحریم انتخابات بلندتر شد. این موضوع که جنجالی‌ترین موضوع انتخاباتی بود، در قالب ۱۵ نظرسنجی به مخاطبان سایت مردم و روحانیت ارائه شد. نظرسنجی سخنان آیت‌الله سید هاشم حسینی بوشهری، رئیس شورای عالی جامعه مدرسین نشان داد که مردم با «حجت‌بودن» و فراقانونی بودن تصمیمات شورای نگهبان موافق نیستند. سخنان وی تنها ٪۳۳ رأی موافق دریافت کرد. نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام کاظم صدیقی، امام جمعه موقت تهران، که نظارت استصوابی را فیلتری برای پیشگیری از دسترسی افراد به مسئولیت‌های حساس تعریف کرده بود نیز تنها ٪۴۳ رأی موافق دریافت نمود. همچنین مردم با سخنان آیت‌الله حسن عالمی که از عملکرد شورا در ۴ دهه گذشته تمجید کرد مخالف بودند و این نظرسنجی با ٪۳۶ رأی موافق، با اقبال مردمی روبرو نشد.

 

لیکن نظرسنجی‌های سخنان روحانیونی که از عملکرد شورا و ردصلاحیت‌ها انتقاد کردند با اقبال عمومی روبرو شد. دو نظرسنجی سخنان آیت‌الله آملی لاریجانی که تصمیمات شورا را غیرقابل‌دفاع خوانده، و خواستار اصلاح رویه‌ها و شفاف‌سازی تصمیم‌گیری‌های شورای نگهبان شد، به ترتیب ٪۷۷ و ٪۷۵ رأی موافق دریافت کرد. سخنان مقام معظم رهبری در انتقاد از پروسه احراز صلاحیت‌ها و ظلم و جفا به برخی کاندیداها ٪۵۶ درصد رأی موافق دریافت کرد. نظرسنجی سخنان آیت‌الله کاظم مدرسی که با تکرار انتقادات رهبری خواهان جبران اشتباهات شورا شده بود نیز ٪۶۸ رأی موافق دریافت نمود. این انتقادات دگرباره بر نیاز به تحول در مدیریت شورا و شفاف‌سازی تصمیم‌گیریها صحه گذاشته و آسیب‌های محدود کردن جناح‌های سیاسی در مشارکت مردم در انتخابات را به تصمیم‌گیرندگان نظام اسلامی یادآور شد. این نیازها که در سخنان انتخاباتی حجت‌الاسلام رئیسی نیز شنیده شد، با موافقت ۷۹ درصدی شرکت‌کنندگان در نظرسنجی روبرو شد. امید است که با تحقق این وعده‌ها، همه تصمیم‌گیری‌های کلان کشور با شفافیت مطرح گردند و به آزمون قضاوت عمومی گذاشته شوند..

 

جمهوری اسلامی یا حکومت اسلامی؟

مباحث میزان مشارکت و نقش مردم در حکومت به پیدایش گفتمانی درباره ماهیت حاکمیت نظام منجر شد که در فضای دوقطبی سیاسی کشور به عنوان حربه‌ای برای حمله به مخالفان نیز استفاده شد. نگاهی به ۲۷ نظرسنجی انجام شده در این موضوع نشان می‌دهد که واکنش مردم به سخنان روحانیونی همچون آیت‌الله هاشم‌زاده هریسی که از ماهیت جمهوریت نظام دفاع کردند، مثبت بوده که نشانگر لزوم توجه به اصل «مردم‌‌سالاری» در ساختارهاست. حجت‌الاسلام مجید انصاری حکومت بدون مردم و انتخابات آزاد را روی دیگر سکه شاهنشاهی خواند. حجت‌الاسلام احمد مروی نیز در سخنانی مشابه حکومت دینی بدون مردم را به حکومت داعش تشبیه کرد. سخنان جناب انصاری ٪۷۶ و سخنان جناب مروی ٪۷۲ رأی مثبت دریافت نمود. در این میان، سخنان حجت‌الاسلام سیدحسن خمینی در تبیین نقش رأی مردم در مشروعیت‌بخشی به حکومت اسلامی، باعث بروز درگیری‌های جناحی و حتی شخصی شد. سخنان آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی که با طعنه به یادگار امام، وی را دروغگو خوان=د و ادعا کرد که تفکر وی با رهبری زاویه دارد، تنها ٪۲۴ رأی موافق دریافت کرد.

 

سخنان آیت‌الله محمدکاظم مدرسی که علت عدم موفقیت دولت‌ها را دخالت‌های بالادستی‌ها و دولت‌های سایه می‌دانست، ٪۸۱ رأی موافق دریافت نمود و بالاترین میزان مقبولیت در بین ۲۷ نظرسنجی برگزار شده در این زمینه را داشت. نظرسنجی بیانات رهبری که تحقق حکومت اسلامی و ادامه آن را فقط با پشتوانه مردمی امکان‌پذیر توصیف کرده بودند نیز با ٪۸۰ درصد رأی مردم حاکی از حمایت مردمی از بینش مردم‌محور معظم‌له بود. سخنان آیت‌الله محسن غرویان در تأکید بر توجه به شکاف بین مردم و حاکمیت، هرگونه شبهه در مهندسی انتخابات را خدشه‌ای بر وجهه مردم‌سالاری خوانده بود، حمایت ٪۸۰ شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی را از آن خود کرد.

 

ان المعیشت یجمعنا

تأکید بر لزوم حل مشکلات معیشتی در ماه‌های گذشته بارها توسط برخی روحانیون و سیاسیون برچسب سیاه‌نمایی و بزرگ‌نمایی مشکلات را خورد. این افراد به بهانه اینکه بدخواهان انقلاب از نارضایتی‌های مردم برای انتقاد از نظام استفاده خواهند کرد، بالکل وظیفه مطالبه‌گری خود را پشت‌گوش انداختند. این دوگانگی در بازتاب مشکلات مردم که باعث افزایش نارضایتی‌ها و عمیق شدن شکاف میان مردم و روحانیت در دهه اخیر شده، در نتایج ۱۳ نظرسنجی‌ انجام شده در خرداد ماه مبرهن است. مواضع آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی و یوسف طباطبایی‌نژاد که ناتوانی‌های کشور در بهبود مشکلات معیشتی را به پای دولت نوشتند و دیگر ارکان حکومتی را از نارضایتی‌ها منزه دانستند، با واکنش منفی شرکت‌کنندگان در نظرسنجی‌ها روبرو شد و به ترتیب ۱۶ و ۱۲ درصد رأی مثبت دریافت نمود. سخنان حجت‌الاسلام سید محمدعلی آل‌هاشم، امام جمعه تبریز که مشکلات را تنها به حساب عملکرد ضعیف مسئولان نوشت و نافی قهر مردم با انقلاب و نظام شد نیز تنها ٪۵۴  رأی موافق دریافت کرد که نشانگر دودستگی افکار عمومی درباره اوضاع فعلی استواکنش مردم به سخنان روحانیونی که به بیان واقعیات جامعه پرداختند و از نبود عدالت، عزت و معیشت مردم گلایه کردند، بسیار مثبت بود. شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی‌ها همچنین با ٪۸۹ رأی موافق، حمایت خود را از بیانات آیت‌الله لطف‌الله دژکام، امام جمعه شیراز، که مشکلات معیشتی را مهمترین مشکل در لیست مسائل راهبردی کشور توصیف کرده بود، نشان دادند.

 

اقتصاد مقاوم یا مقاومت؟

با وجود اینکه بحث برجام و مذاکره مقاومتی در کارزارهای انتخاباتی آن‌چنان که باید و شاید شنیده نشد و در مناظرات نیز توسط طراحان سئوالات در صدا و سیما سانسور شد، روحانیون در خرداد ماه به بهانه‌های مختلف به تبیین افکار خود در باب مذاکره و تعامل بین‌المللی پرداختند و ما نیز در سایت مردم و روحانیت، ۱۴ نظرسنجی درباره موضوعات منطقه‌ای و بین‌المللی انجام دادیم. مبحث مقاومت که در سال‌های اخیر در ایجاد دوقطبی سیاسی و ایدئولوژیکی دخیل بوده، در بین روحانیون نیز دوقطبی ایجاد کرده است. در شرایطی که اقتصاد کشور بایکوت شده و تحریم‌ها چرخه معیشتی ملت را فلج کرده‌اند، افکار عمومی از مقاومت روی برگردانده‌اند. واکنش شرکت‌کنندگان در نظرسنجی‌ سخنان حجت‌الاسلام حسینی‌نژاد که از حمایت موشکی کشور از مقاومت غزه و یمن تمجید کرده بود منفی بود. این نظرسنجی با تنها ٪۱۲ درصد رأی موافق، پایین‌ترین حمایت مردمی را دارا بود. سخنان آیت‌الله فلاحتی، امام جمعه رشت نیز که بسته به حال و هوای سیاسی و جناحی، اغلب مخالف برجام است، و این بار نسبت به اروپاییان اظهار بدبینی کرده بود نیز با اقبال عمومی روبرو نشد و تنها ٪۱۶ رأی موافق دریافت کرد. قریب‌بالاتفاق واکنش‌ها در نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام سعیدی شاهرودی نیز منفی بود. به گفته ایشان، در نگاه امام خمینی دیپلماسی به معنای از دست دادن عمق استراتژیک منطقه‌ای است.

 

از سوی دیگر، واکنش شرکت‌کنندگان در نظرسنجی‌های مربوط به دیپلماسی و تعامل بین‌المللی اکثراً مثبت بود. این موضوع بارها در نظرسنجی‌های میدانی ما نیز شنیده شده و نظرات مردم درباره لزوم مذاکره و تعامل برای لغو تحریم‌های سخت بین‌المللی و گشایش راه‌های مسدود تجارت خارجی برای گذر از بیراهه کنونی را نیز به کرار شنیده‌ایم. واکنش مردم به سخنان حجت‌الاسلام رئیسی که در جمع فعالان اقتصادی اتاق بازرگانی از لزوم تعامل با همه کشورها برای حل مسائل اقتصادی سخن گفته بود و در این راه به کشورهای منطقه اولویت داده بود بسیار مثبت بود و ٪۸۲ رأی مثبت گرفت. امید است با نشستن حجت‌الاسلام رئیسی بر مسند قدرت، و یک‌دست شدن سیاست‌ها برای حل مناقشات بین‌المللی و منطقه‌ای، وعده‌های انتخاباتی وی محقق شده و شاهد ایجاد تعادلی میان حوزه اقتصاد و سیاست و ایدئولوژی باشیم که نه سفره مردم بسوزد و نه دل‌هایشان.

 

لطفا نظرات خود را در قسمت نظرسنجی سایت ارائه کنید. در ضمن ما را در رسانه‌های اجتماعی (تلگرام، اینستاگرام و توئیتر) نیز دنبال نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *