mardomvarohaniat.com مردم چه می‌گویند؟ نتایج نظرسنجی‌های شهریور ماه

مردم چه می‌گویند؟ نتایج نظرسنجی‌های شهریور ماه

شهریور ماه مطالبه‌گری بود. در این ماه صدای مطالبه‌گری کرونایی مردم پس از ماه‌ها دوباره رساتر شنیده شد، درحالیکه مطالبه‌گری‌ها برای رسیدگی به بدرفتاری با زندانیان در اوین به گوش شنوایی نرسید و حتی صدای مطالبه‌گر یک امام جمعه عدالتخواه و مردمی نیز ساکت شد. در این ماه سایت «مردم و روحانیت» با برگزاری ۹۸ نظرسنجی، بازخورد مردم نسبت به مواضع روحانیون را جمع‌آوری و ثبت نمود. این نظرسنجی‌ها را می‌توان در سه موضوع مطالبه‌گری (عدالت اجتماعی، فسادستیزی، واکسیناسیون و رابطه مردم و روحانیت)، رفع تحریم‌ها، و رویکرد منطقه‌ای دسته‌بندی کرد. در ادامه خلاصه‌ای از نتایج این نظرسنجی‌ها را بخوانید:

 

 

آخرین نظرسنجی‌ها، مقالات و یادداشت‌ها در خصوص روابط مردم و روحانیت را در کانال تلگرام دنبال‌ کنید.

 

 

برای اظهارنظر و مشاهده نظرات کاربران دیگر در مورد رابطه مردم و روحانیت به صفحه توییتر بپیوندید.

 

 

 

مطالبه‌گری

با آغاز فعالیت دولت سیزدهم به صورت رسمی در شهریورماه، بسیاری از مردم، سیاسیون و روحانیون به مطالبه‌گری برای توجه به مشکلات معیشتی و عدالتخواهی مردم شدند. مهمترین این سخنان بی‌شک سخنان مقام معظم رهبری در دیدار با کابینه دولت سیزدهم بود که به تزلزل اعتماد عمومی اشاره داشت. واکنش مخاطبان به سخنان ایشان که تنها راه ترمیم اعتماد از دست رفته را تحقق وعده‌های مسئولان به مردم دانستند، مثبت بود و ۷۴٪ شرکت‌کنندگان با ایشان هم‌نظر بودند. پس از بیانات رهبری خیل عظیمی از روحانیون نیز با ابراز نگرانی نسبت به خدشه‌دار شدن اعتماد مردم در سال‌های اخیر، خواستار تلاش فوری برای ترمیم آن شدند. در ۱۳ نظرسنجی برگزار شده با موضوعیت مطالبه‌گری، ۸۵٪ شرکت‌کنندگان با مواضع روحانیون در خصوص لزوم بازسازی اعتماد عمومی موافق بودند.

در این بین، نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام محسنی اژه‌ای، که کاهش سرمایه‌های اجتماعی را مضر خواند و بر نقش مردم در حل مشکلات تأکید کرد، با ۹۱٪ رأی مثبت، بالاترین میزان مقبولیت را داشت. بیانات آیت‌الله فلاحتی، امام جمعه رشت که عدم تحقق وعده‌های نظام به مردم را مشکلی در ادامه راه توصیف کرده بود نیز با ۸۹٪ رأی مثبت، حمایت قابل‌ملاحظه‌ای دریافت نمود. از سوی دیگر نظرسنجی سخنان آیت‌الله حسینی بوشهری که از برخوردهای برخی دانشجویان مطالبه‌گر با مسئولان گلایه کرده بود، تنها ۳۳٪ رأی مثبت دریافت کرد و پایین ترین میزان حمایت را از آن خود کرد.

 

آزار در اوین

در شهریورماه گروهی موسوم به عدالت علی با هک سیستم حفاظتی و دوربین‌های مدار بسته زندان اوین از بدرفتاری و آزار زندانیان در امنیتی‌ترین زندان کشور پرده برداشت. واکنش روحانیون نسبت به این موضوع که نمونه دیگری از تخریب اعتماد عمومی بود را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: انکار یا مطالبه‌گری. از میان ۵ نظرسنجی ، نظر شرکت‌کنندگان (۶۰٪) به روحانیونی که با مطلابه‌گری نسبت به اصلاح و بازبینی امور در زندان‌های کشور موضع‌گیری کردند، نزدیکتر بود. سخنان حجت‌الاسلام مجید انصاری که خشونت علیه زندانیان را غیر‌قابل‌توجیه و غیرمنطقی دانسته بود، ۸۴٪ رأی مثبت دریافت کرد. وی که سابقه ریاست سازمان زندان‌ها را در کارنامه خود دارد، خواستار نظارت مستقیم قوه قضائیه بر نحوه اداره زندان‌ها به‌جای گزارش‌گیری از مسئولان زیردستی شد. ۸۶٪ شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی‌ها با موضع‌گیری حجت‌الاسلام حسن نوروزی، که تصاویر منتشر شده را «ساختگی و دروغ» خوانده بود، مخالفت کردند. امید است مسئولان قوه قضائیه که پس از بررسی چندروزه این پرونده رأی به موردی بودن این بدرفتاری‌ها داده بودند، با اصلاح رویکردها و عملکرد مدیران مسئول، به مطالبه‌گری بحق مردم در این زمینه جامه عمل بپوشانند.

 

بیشتر بخوانید

قوه قضائیه با عدالت علی چه خواهد کرد؟

 

مطالبه‌گری واکسن یا سیاه‌نمایی اوضاع؟

در شهریورماه روزهای سیاه رکوردشکن مرگ‌ومیر کرونایی ادامه داشت. روحانیون که در ماه‌های گذشته از مطالبه‌گری‌ها نسبت به کندی تولید واکسن داخلی و واردات واکسن خارجی شدیداً انتقاد کرده و آنان را به سیاه‌نمایی متهم می‌کردند، با چندبرابر شدن میزان فوتی‌ها در ماه مرداد، با تغییر موضع خود، از دولت برای عمل نکردن به وعده‌های خود درباره واکسیناسیون عمومی انتقاد کردند. این مطالبات که دولت سیزدهم را به اولویت‌بخشی به واردات واکسن و حتی لغو ممنوعیت واردات واکسن‌های آمریکایی و بریتانیایی نیز وا داشت، باعث شد برخورد سیاسی و جناحی بسیاری از سیاسیون و روحانیون با طرح واکسیناسیون کرونا به‌عنوان یک مسئله تخصصی در غوغای رسانه‌ای خبرهای واردات محموله‌های واکسن به فراموشی سپرده شود. ۷ نظرسنجی انجام شده در موضوع کرونا و سوء مدیریت این بحران نشانگر این است که نظر قریب به ۷۱ درصد مردم با مواضع روحانیون منتقد سوءمدیریت همسو بود. موضع روحانیونی همچون آیت‌الله جنتی و عابدینی که از کوتاهی‌های بسیاری از مسئولان و دولتمردان در واردات و تولید واکسن کرونا انتقاد کرده و مدیریت‌های استانی و مدیران مدارس را تشویق به تسریع واکسیناسیون تا حد امکان کردند، در بین شرکت‌کنندگان نظرسنجی‌ها طرفداران بسیاری داشت و به ترتیب ۸۵٪ و ۷۳٪ رای موافق دریافت کردند.

 

بیشتر بخوانید

 

ناگفته نماند که وضع نابسامان اقتصاد و عدم‌رسیدگی به مشکلات معیشتی مردم باعث شد که بسیاری از روحانیون و مراجع دینی نسبت به اولویت گرفتن حل مشکلات معیشتی یا مبارزه با کرونا در برنامه‌های دولت نظرات ناهمگونی ایراد کنند. سخنان آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی درباره اولویت دادن بیشتر مسائل اقتصادی در مقایسه با کرونا با مخالفت ۵۴ درصدی مردم مواجه شد. همچنین اظهار نظرات زیادی از سوی مراجع‌، کانون‌های دینی و مذهبی در زمینه رعایت‌ پروتکل‌های بهداشتی و تأمین امنیت عمومی در تجمعات مذهبی، و یا تعطیل شدن نمازهای جمعه یا محدودیت حضور در اماکن مذهبی بیان شد. در این زمینه حجت‌الاسلام علیرضا پناهیان با طرح تئوری توطئه، مخالفان برگزاری مراسم عزاداری عمومی در دوران کرونا را به تلاش برای مقابله با برگزاری باشکوه مراسم اربعین متهم کرد، که ۶۹ درصد رای‌دهندگان با آن مخالف بودند. نگاهی به آمار رکوردشکن مرگ‌ومیر کرونا در ماه‌های مرداد و شهریور به خوبی تأثیر منفی واکسیناسیون ناکافی و تجمعات عزادارای‌ها بر شیوع گسترده موج پنجم کرونا را نشان می‌دهد. این آمار تنها با واردات گسترده واکسن‌های خارجی و پایان ماه محرم به تدریج از وضعیت قرمز خارج و به حدود ۳۰۰ در روز رسیده است که انشاالله با افزایش میزان واکسیناسیون به حداقل ممکن برسد.

 

فسادستیزی از حرف تا عمل

مبارزه با فساد که شعار انتخاباتی حجت‌الاسلام رئیسی بود، در ماه‌های اخیر توسط بسیاری از مسئولان و روحانیون تکرار شده، لیکن با وجود سخنان رسانه‌ای بسیاری از مسئولان، فساد و ناکارآمدی‌ها در ساختارها هنوز مشهود و محسوس است. در شهریور ماه سخنان بسیاری از روحانیون بیانگر روایتی بود که از یک سو همه فسادها و سوءمدیریت‌های کشور را به حساب دولت پیشین می‌نوشت و از سوی دیگر دولت فعلی و دیگر مسئولان منتصب را اسوه فسادستیزی معرفی می‌کرد. نتایج ۱۳ نظرسنجی برگزار شده در این زمینه حاکی از واکنش مثبت ۷۷ درصدی مردم نسبت به موضع روحانیون در مقوله فسادستیزی است، که می‌توان آن را به عنوان رضایت مخاطبان از توجه جامعه روحانیت به این مشکل لاینحل و ریشه‌دار تفسیر کرد. در بین این نظرسنجی‌ها سخنان حجت‌الاسلام آزادیخواه که خواستار مبارزه سخت دولت با فساد و ریشه‌کنی آن در شش ماه اول فعالیت خود بود، با ۸۹٪ رأی موافق بیشترین میزان حمایت را داشت. نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام خطیب، وزیر جدید اطلاعات نیز با ۸۷٪ رأی مثبت، حمایت بسیار بالایی دریافت نمود.

سخنان دیگر روحانیون که گستردگی فساد در دستگاه‌ها را انکار کرده و با تکرار روایت موردی بودن فساد در کشور، با سیستمی بودن فساد در دستگاه‌های اجرایی و نظارتی کشور مخالفت کردند، در بین نظرسنجی‌ها مقبولیت نداشت و اکثراً بیشترین رأی مخالف را دریافت نمودند. در این بین سخنان آیت‌الله سیداحمد خاتمی که گفته بود فساد در نظام نهادینه نیست و تنها مربوط به برخی افراد فاسد است، ۸۸٪ رأی منفی دریافت کرد که نشانگر نادرستی این ادعا در ذهن رای‌دهندگان است. به نظر می‌رسد اگر مسئولان واقعیات و شرایط نظام و جامعه را آنگونه که هست ببینند، معادلات و تصمیم‌گیری‌های کلان کشور برای مبارزه به فساد به توفیق خواهد رسید.

 

رابطه مردم و روحانیت

در سال‌های اخیر شکاف میان مردم و روحانیت زیر سایه تصمیماتی که از طریقت و سیاست جهت می‌گرفت، عمیق‌تر شده است. از بین ۱۰ نظرسنجی برگزار شده در شهریورماه در این موضوع، نظرات ۷۰٪ مردم با نگرانی‌های روحانیون نسبت به گسست رابطه مردم و روحانیت همسو بود. ترمیم و تجدید این روند نگران‌کننده که دلیل اصلی شکل‌گیری سایت «مردم و روحانیت» بود، در چند سال گذشته زیر آوار اخبار تلخ اقتصادی و سیاسی کمتر دیده شده. لیکن، در شهریور ماه با برکناری حجت‌الاسلام لواسانی از امامت جمعه لواسان، و روشنگری ایشان از وجود جریانی محافظه‌کار در شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه این موضوع دوباره به خط اول خبرها وارد شد. نتایج دو نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام لواسانی که وظیفه یک امام جمعه را عدالتخواهی، و نه محافظه‌کار بودن تبیین کرده بود، از سوی مخاطبین سایت بیشترین حمایت را دریافت نمود و به‌ترتیب ۸۵ و ۸۱ درصد رأی موافق دریافت کرد. سخنان حجت‌الاسلام نواب که از جناح‌گرایی‌ و دسته‌بندی مردم در مساجد انتقاد کرده بود نیز با ۸۴٪ رأی مثبت، مقبولیت چشمگیری در بین نظرسنجی‌ها داشت.

 

بیشتر بخوانید

 

. موضوع دیگری که بر اعتماد عمومی لطمه وارد کرد سخنان برخی از مراجع و روحانیون نسبت به احتمال نفوذ در بیت مراجع تقلید بود. این سخنان که بدون ذکر نمونه، فقط ایده نفوذ در بیوت مراجع یا مرجع‌سازی را مطرح کرد، تنها در برخی خبرگزاری‌های خاص بازتاب داشتند. نتایج نظرسنجی‌های سایت در این موضوع حاوی واکنش منفی مخاطبان بود. سخنان آیت‌الله کعبی که مدعی نفوذ و تحریف دین توسط دشمنان از طریق شایعه‌سازی و ایجاد فاصله بین مرجعیت و مردم و ولایت شده بود، با ۷۰٪ رأی منفی، در بین نظرسنجی‌ها در این موضوع در ماه شهریور پایینترین میزان مقبولیت را داشت. نظرسنجی سخنان آیت‌الله حیدری نیز که روایت نفوذ به بیوت مراجع تقلید را ممکن دانسته بود، نیز ۶۰٪ رأی منفی دریافت کرد. هرچند تحلیل این نتایج به دلیل نبود اطلاعات کافی و مصداق‌های نفوذ ضدانقلاب و دشمنان در بیوت مراجع امری بسیار دشوار است، نگاهی به مضمون سخنان این روحانیون نشان می‌دهد که این بزرگان تنها به استناد اینکه دشمن از همه راه در پی نفوذ است، ایده طرح نفوذ به بیت مراجع را مطرح کرده‌اند. لازم بذکر است که نظرسنجی‌های میدانی ما در دایره‌های حوزوی و دانشگاهی به جناحی بودن این خبرها اشاره داشت، و بسیاری از مصاحبه‌شوندگان عقیده داشتند که جبهه‌گیری‌ها علیه افراد و گروه‌ها در حوزه‌ها در سال‌های اخیر افزایش بسیار داشته است. سایت «مردم و روحانیت» با رصد این روایت و حواشی آن، در هفته‌ای که گذشت یادداشتی با عنوان «پروژه نفوذ یا دعواهای طلبگی» منتشر کرد که با بازخوردهای بسیار مثبتی از سوی مخاطبان خاص و عام روبرو شد.

 

رفع تحریم‌ها

با روی کار آمدن دولت سیزدهم، موضوع رفع تحریم و نیاز به تعامل و مذاکره برای احیای اقتصاد کشور دوباره توسط روحانیون و ائمه جمعه مورد بحث قرار گرفت. نگاهی به نتایج ۱۵ نظرسنجی برگزار شده در این ماه نشانگر واکنش منفی ۶۰٪ مخاطبان مردمی به موضع روحانیون در این موضوع است. این واکنش را می‌توان در تضاد موضع روحانیون و ائمه جمعه که اکثراً ادامه سیاست مقاومت علیه غرب برای کشاندن آنها به میز مذاکره بود، با درخواست مردم برای حل فوری بحران تحریم‌ها و اقتصاد تعطیل کشور فهمید. از سوی دیگر واکنش مخاطبان در نظرسنجی‌ها نسبت به سخنان حجت‌الاسلام رئیسی که آمادگی تعامل با همه کشورها، چه غرب و چه شرق را اعلام نموده، در همه موارد مثبت بود. در این بین، نظرسنجی سخنان آیت‌الله که به تجدید روابط با اتحادیه اروپا چراغ سبز نشان داد، با ۸۳٪ رأی موافق، بیشترین میزان مقبولیت را داشت. از طرفی دیگر، مخاطبان با مخالفت با مواضع آیت‌الله ناصری که خواستار ادامه سیاست مقاومت برای امتیازگیری در آینده نزدیک شده بود، تا کشور با عزت به مذاکرات برود، با مخالفت صریح ۸۰ درصدی مردم روبرو شد. باید پذیرفت که دستاوردهای مقاومت بجز بعد نظامی و امنیتی، برای اقتصاد کشور و سفره مردم سودی نداشته است و وقت آن رسیده که با تعامل بین‌المللی این بحران را حل نمود.

 

 

رویکرد منطقه‌ای

حال که مبحث تعامل و مذاکره دوباره گرم شده، بسیاری از روحانیون با موضع‌گیری نسبت به رویکرد کشور با کشورهای منطقه که بعضاً در حال تحول و دگرگونی نیز هستند، لیکن موضع‌گیری آنها در راستای موضع‌گیری ضدغرب خود، تعامل را تنها با کشورهای همسایه و کشورهای محور مقاومت جایز دانستند. این مواضع که در ۹ نظرسنجی سایت «مردم و روحانیت» با مخالفت ۷۹ درصدی مخاطبین روبرو شد، همانطور که در بالا ذکر شد، نشان از نارضایتی مردم از پیامدهای ادامه سیاست مقاومت و عدم‌مراوده با اقتصاد جهانی است. در این بین مخاطبان با سخنان حجت‌الاسلام آزادی‌خواه که خواستار توجه به ایجاد ارتباط با ۱۵ کشور همسایه کشور شده بود، با تنها ۵۸٪ رأی مثبت، بالاترین میزان حمایت را در بین نظرسنجی‌ها در این موضوع را داشت. از سوی دیگر نظرسنجی سخنان آیت‌الله حیدری که با انتقاد از دولتمردان گذشته، گلایه‌های آنان از تحریم‌ها و نپیوستن به اف‌ای‌تی‌اف را به سخره می‌گرفت، با ۸۳٪ رأی منفی، پایین‌ترین میزان حمایت را دریافت نمود. انشاالله با اتخاذ سیاستی متعادل و متناسب با نیازهای اقتصادی و سیاسی کشور، شاهد شکوفایی دوباره سفره مردم و صنعت کشور و شکوفایی تعاملات منطقه‌ای و بین‌المللی باشیم لیکن در شرایط کنونی و با سیاست‌های مقاومتی این مورد ممکن نبوده و نمی‌باشد.

 

افغانستان

در شهریورماه به‌ دنبال تسلط گروه طالبان بر افغانستان و خروج آمریکا از این کشور، تحولات پیچیده سیاسی، باعث بروز هرج و مرج در منطقه شد. با درنظر گرفتن پیوستگی‌های فرهنگی و ژئوپلیتیکی افغانستان و تاثیرات فراوانی که بر ابعاد امنیتی، سیاسی و اقتصادی ایران دارد و خواهد داشت، واکنشهای شدیدی از طرف روحانیون شنیده شد. در شرایطی که دیدگاه حاکمیت در ایران بیشتر بر تطهیر طالبان بوده، تعداد زیادی از روحانیون از جمله آیت‌الله حسینی همدانی، امام جمعه کرج، خاطرنشان کرد که مردم نباید در موضوع طالبان سادگی کنند و هشدار از عدم عوض شدن عملکردهای طالبان شدند. ۱۴ نظرسنجی برگزار شده در این مورد که اکثراً در پی سخنان رهبری نسبت به خط مشی ایران در مقابل طالبان، تکرار همان سیاست بود. نظر ۹۳٪ از شرکت‌کنندگان در این نظرسنجیها با مواضع روحانیون همسو بود که نشانگر رضایت آنها از اعلام حمایت ایران از مردم افغانستان و لزوم تشکیل دولتی فراگیر در این مشور بود. در این راستا، نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام رئیسی که بر رعایت حقوق بشر، و حفظ حقوق مسلم ملت افغانستان  تأکید کرده بود، با ۹۳٪ رأی مثبت، بیشترین میزان حمایت را از آن خود کرد. سخنان آیت‌الله سیداحمد خاتمی که مذاکرات برای تشکیل دولتی فراگیر را تنها راه تشکیل حکومت در افغانستان تبیین کرده بود نیز با ۸۳٪ رأی موافق، حمایت قابل توجهی دریافت کرد. امید است با ادامه روند مذاکرات شاهد برقراری صلح و ثبات در منطقه و شکوفایی مردم مظلوم افغانستان پس از چندین دهه جنگ داخلی باشیم.

 

لطفاً نظرات خود را در قسمت نظرسنجی سایت ارائه کنید. در ضمن ما را در رسانه‌های اجتماعی (تلگرام، توئیتر و اینستاگرام) نیز دنبال نمایید.