mardomvarohaniat.com چرا مردم فکر می‌کنند آخوند فقیر وجود ندارد؟

چرا مردم فکر می‌کنند آخوند فقیر وجود ندارد؟

مشکلات معیشتی موضوعی آشنا برای مردم است و درصد قابل توجهی از جامعه با چالش‌های اقتصادی دست و پنجه نرم می کنند. طلاب هم از این قاعده کلی مستثنی نیستند و در بسیاری از موارد، مشکلاتی مشابه دیگر شهروندان ایران دارند. برغم این مشکلات اما، مردم تصویر متفاوتی از طلاب و روحانیون دارند و واقعیت این است که در افکار عمومی تصویر آخوند فقیر بی‌معنی است و مردم عادی فکر می‌کنند که همه روحانیون جزو طبقه مرفه هستند. این نوع نگاه عمومی به طلاب یکی از دلایل افزایش شکاف میان مردم و روحانیون بوده که البته مسئولیت بخشی از این مشکل هم بر دوش آن دسته از روحانیونی است که با اشرافگرایی، کلیت روحانیت را تخریب کرده اند. البته این امر را هم نمی توان نادیده گرفت که درصد قابل توجهی از مقامات عالیرتبه نظام را روحانیون تشکیل می‌دهند، و این واقعیت آماری هم به کلیشه آخوند مرفه دامن زده است.

 

وقتی پای در و دل طلبه‌ها می‌نشینیم و حتی وقتی مشکلات روحانیونی را بررسی می‌کنیم که چندین سال است از حوزه خارج شده‌اند، متوجه می‌شویم که این عزیزان مشکلاتی دارند که بسیار مشابه مشکلات دیگر اقشار جامعه است و نسبت به این موضوع که مردم عادی درکی از این مشکلات ندارند نیز گله‌مند هستند. برای مثال در مطالبه ثبت شده در سامانه فارس من، مشکل طلاب اینگونه بیان شده است: «ما طلبه‌های برادر و خواهر به خاطر وضعیت اقتصادی و معیشتی پایین، درخواست داریم مسئولین مربوطه به این امر رسیدگی بفرمایند. امروزه شهریه یک طلبه متأهل، از حداقل دستمزد یک کارگار محترم، بسیار پایین‌تر است و این باعث ایجاد مشکلات در زندگی طلاب شده و از طرفی امکان خدمت به دینداران را در زمینه‌ تخصصی خودشان، از آنها گرفته و حتی آنها را مجبور به کار دوم کرده است. در زمانی‌ که یک شانه تخم مرغ نزدیک به ۴ هزار تومان است، برخی مراجع ۳ هزار تومان شهریه می‌دهند و این وضعیت اسفبار است».

 

در واکنش به این مطالبه، مردم نظرات مختلفی را طرح کرده‌اند و برخی همدردی کرده و خواهان پرداخت شهریه بیش‌تر به طلاب شده‌اند، ولی تعداد زیادی از مخاطبان هم، همان نظر کلی جامعه را منعکس کرده‌اند که اینگونه مطالبات زیاده‌خواهی است و اگر طلبه‌ها از لزوم کمک‌های مالی سخن می گویند، حتما به دنبال دریافت یک رانت جدید هستند. این دسته از مخاطبان که متاسفانه در میان اقشار جامعه هم زیاد هستند، از یک طرف می‌گویند که طلب کردن کمک و شهریه در شأن یک طلبه نیست و این راهی بوده که خود این افراد انتخاب کرده‌اند. نکته دیگری که در پیام‌های مخاطبان این مطلب بیان شده، مقایسه تحصیل در حوزه با تحصیل در دانشگاه است. یکی از مخاطبان نوشته: «لطفاً کمی فکر کنید، تفاوت شما با یک دانشجوی دانشگاه دولتی و حتی نخبه چیست؟ چرا به دنبال تبعیض هستید. پرداخت شهریه به طلبه‌ها از ابتدا کاری اشتباه بوده، هم‌اکنون شما درخواست دارید آنرا زیادتر هم بکنند؟» یکی دیگر از مخاطبان گفته: «طلاب هم مثل بقیه مردم باید به دنبال کار و شغل باشند. آیا کسی یا مؤسسه‌ای به دانشجو بابت درس خواندن هزینه‌ای پرداخت می‌کند، چرا باید منتظر و چشم براه؟» (برای مطالعه کل نظرات، به این لینک مراجعه فرمایید.)

 

آیت‌الله علیرضا اعرافی

در مقابل اساتید و مسئولان حوزه از مشکلات مالی طلاب می‌گویند و خواستار تخصیص بودجه بیشتر هستند. آیت الله اعرافی مدیر حوزه های علمیه در اجلاسیه مدیران حوزه‌های استان‌ها گفت: ما در حدود ۵ سال گذشته تقریباً بدون هیچ بودجه و برنامه‌ای ویژه‌ای، بیش از ۳۰۰ طرح و برنامه را در مرکز حوزه برگزار کرده‌ایم، اما مشکلات حوزه در تأمین معیشت طلاب، اساتید و کارکنان آن بسیار بزرگ‌تر از تصور بسیاری از افراد جامعه است. آیت الله اعرافی با تأکید بر لزوم حفظ سنت ها و تراث پیشینیان خاطر نشان کرد: در عین حال که به تراث پیشینیان احترام می گذاریم می بایست به نیازهای روز جامعه اسلامی نیز بپردازیم. البته مدیر حوزه‌های علمیه افزود: در سال جاری وضعیت مالی حوزه در حال تغییر است و روند رو به رشدی را شاهد هستیم.

 

آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی

واقعیت این است که وضعیت کلی اقتصادی جامعه هر روز بدتر از روز قبل می شود و این امر همه مردم از جمله طلاب و روحانیون را تحت فشار گذاشته است. اخیراً آیت الله ابوالقاسم علیدوست طی سخنانی در درس اخلاق هفتگی جامعه علمیه امیرالمومنین (ع) گفت: « زمانی علامه طباطبایی(ره) می فرمود ما ۱۰ تومان شهریه می گرفتیم و یک تومان را برای اجاره می دادیم و ۹ تومان باقی را خرج می کردیم. یعنی یک دهم شهریه طلبه اجاره خانه متأهلی را پرداخت می‌کرد.» در واقع .زمانی که امثال آیت‌الله علیدوست در اوائل انقلاب طلبه بودند، حدوداً ۱۲۰۰ تومان شهریه می گرفتند و در قم بخشی از خانه را با ماهی چهارصد تومان اجاره می کردند. یعنی یک سوم شهریه طلبه سطح یک، اجاره بهای یک سوئیت در قم می شد. این درحالیست که در شرایط کنونی بالاترین شهریه برای یک استاد حوزه که عائله‌مند هم باشد، با تمام اضافات کمتر از دو میلیون تومان است که این مبلغ برای اجاره یک منزل دو خوابه در پردیسان قم بیشتر کفایت نمی کند و اگر به همین منوال باشد در سال های آتی کفاف همان را منزل دور از قم را هم نخواهد داد. البته باید توجه داشت طلاب پایه های پایین تر و کسانی که تدریس ندارند مبالغ بسیار کمتری دریافت می‌کنند. آیت الله محمدجواد فاضل لنکرانی نیز فرموده بودند هم‌اکنون بیش از ۸۰ درصد طلاب پایین تر از خط فقر زندگی می کنند و شاید تنها کمتر از ده درصد طلاب و روحانیون زندگی نسبتاً مناسبی داشته باشند.

 

نمی‌توان انکار کرد که یک شکافی میان تصور مردم از وضعیت اقتصادی طلاب و وضعیت واقعی آنها در زندگی روزمره وجود دارد، ولی همانطور که در ابتدا عنوان شد، مردم عادی فکر می‌کنند آخوند فقیر وجود ندارد که این امر دو دلیل دارد: یکی اینکه بیشتر افراد بلندپایه و بانفوذ کشور روحانی هستند و این امر باعث شده که مردم فکر کنند همه روحانیون در مناصب پردرآمد مشغول به کار هستند. البته باید توجه داشت که هرچند همه روحانیون پست دولتی و حکومتی ندارند ولی تقریبا تمام نهادهای مرتبط با روحانیت زیر چتر حمایتی نظام قرار دارد و مورد یک حداقل حمایت مالی قرار می گیرد و این امر به طور خاص در شرایط کنونی برای افکار عمومی پذیرفته نیست.

 

ما در سایت مردم و روحانیت از شکاف در حال تعمیق میان مردم و روحانیت سخن گفته ایم و مسئله وضعیت مالی طلاب و تصور عمومی در این زمینه هم نمونه دیگری از این شکاف است. برای کاهش این شکاف لازم است بدنه اصلی روحانیت به شفاف‌سازی بپردازد و با تعامل نزدیکتر و صمیمی‌تر با مردم، نشان دهد که از آنها و برای آنها هستند و تنها درصد کوچکی از طلاب در مقام‌های حکومتی قرار دارند، ولی مابقی همچون دیگر اقشار جامعه با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند.

 

لطفاً نظرات خود را در قسمت نظرسنجی سایت ارائه کنید. نتایج این نظرسنجی‌ها را می‌توانید در بخش سنجش‌های آماری، زیر عنوان مردم چه می‌گویند مطالعه کنید. درضمن، ما را در رسانه‌های اجتماعی (تلگرام، اینستاگرام و توییتر) نیز دنبال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *