mardomvarohaniat.com مردم چه می‌گویند؟ نتایج نظرسنجی‌های آبان ماه

مردم چه می‌گویند؟ نتایج نظرسنجی‌های آبان ماه

آبان ماه مطالبه‌گری بود. اما برخلاف گذشته که مردم پیشرو مطالبه‌گری و احقاق حقوق خود بودند، برخی از مراجع و روحانیون در حمایت از صدای خسته مردم سخن گفتند. این اقدام که با مخالفت گروه‌هایی از برخی از جناح‌ها روبرو شد، نشانگر وجود چنددستگی در بین جامعه روحانیت بود. در آبان ماه، مسئله مطالبه‌گری از تریبون نماز جمعه نیز به گفتمان مهمی تبدیل شد. نتیجه این گفتمان، بیان انتقادات مؤثر و سازنده‌ای برای پرهیز از محافظه‌کاری در خطبه‌های نماز جمعه بود تا امامان جمعه به وظیفه خود نسبت به مطالبه‌گری و فسادستیزی برگردند. در باب سیاست خارجه، بسیاری از روحانیون که در ماه‌های قبل از ایده تعامل و مذاکرات بین‌المللی حمایت کرده بودند، با توسل به روایات منسوخ استکبارستیزی، مواضع سختی در آستانه آغاز دور جدید مذاکرات برجامی اتخاذ کردند. سایت «مردم و روحانیت» در آبان ماه با برگزاری ۱۲۵ نظرسنجی به بررسی نظرات مردمی درباره مواضع روحانیت در موضوعاتی چون مطالبه‌گری، وحدت اسلامی، مشکلات معیشتی و تعامل بین‌المللی پرداخت. در ادامه خلاصه‌ نتایج این نظرسنجی‌ها را بخوانید.

 

 

آخرین نظرسنجی‌ها، مقالات و یادداشت‌ها در خصوص روابط مردم و روحانیت را در کانال تلگرام دنبال‌ کنید.

 

 

برای اظهارنظر و مشاهده نظرات کاربران دیگر در مورد رابطه مردم و روحانیت به صفحه توییتر بپیوندید.

 

 

 

آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی

مطالبه‌گری مراجع و روحانیون

با گذر از صدمین روز فعالیت دولت سیزدهم در آبان ماه، و وخیم‌تر شدن وضع معیشتی مردم، مطالبه‌گری از مسئولان اهمیت دوچندانی پیدا کرد. سخنان شیخ‌الفقها، آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی در انتقاد از سیاست «قهر» بین‌المللی سال‌های اخیر، و جبران کمبودها با توسل به «عقلانیت و تعامل سازنده» با همه کشورها، واکنش‌های بسیاری در میان روحانیون و حتی سیاسیون داشت. در میان این واکنشها، انتشار یادداشتی توهین‌آمیز در رجانیوز، باعث شد که نقش روحانیت و بالاخص مراجع تقلید در جامعه اسلامی مورد بحث واقع شود. در نظرسنجی سخنان آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی، ۸۶ درصد از مخاطبان با سخنان ایشان موافق بودند. به همین ترتیب، اکثر ۷۰ درصدی مخاطبین ۳۲ نظرسنجی برگزار شده در موضوع مطالبه‌گری جامعه روحانیت به نمایندگی از مردم، با مواضع روحانیون در این موضوع موافق بودند. در بین این نظرسنجی‌ها، سخنان آیت‌الله علوی بروجردی که به عنوان اولین مجتهدی که در حوزه در حمایت از شیخ‌الفقها سخن گفت و حملات مطرح شده علیه ایشان را محکوم نمود، با ۸۸ درصد حمایت، بیشترین رأی موافق را دریافت نمود. سخنان آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی به عنوان یکی دیگر از مجتهدین شیعه در این زمینه نیز حائز اهمیت بود. سخنان ایشان که تعرض به مرجعیت را موجب حرمت‌شکنی و وقوع خسارت‌های جبران‌ناپذیری در آینده تشیع در کشور پیش‌بینی کرده بودند، در نظرسنجی سایت ۶۹ درصد حمایت شد.

 

آیت‌الله سیداحمد خاتمی

از سویی دیگر، سخنان آیت‌الله سیداحمد خاتمی که بدون موضع‌گیری نسبت به محتوای سخنان آیت‌الله العظمی صافی گلپایگانی و یا حمایت از ایشان، به بیان وفاق «جریان مرجعیت» و نظام پرداخته بود، با حدود ۷۱ درصد رأی مخالف، بیشترین رأی منفی را از آن خود کرد. در این بین نباید از یاد برد که مرجعیت شیعه در مهرماه نیز مورد حملات برخی جناح‌ها واقع شده بود و انگ نفوذ بیگانگان در بیوت برخی مراجع را تحمل کرده بود. حملاتی این‌چنین سیاست‌زده و مخرب که برای دفع توجه به موضوعات مطرح شده توسط مراجع طراحی شده‌اند، وحدت ملی را تضعیف می‌کند، و بر دوقطبی‌های کشور دامن می‌زند. در چنین شرایطی هشداری جامعه روحانیت و امامان جمعه نسبت به این تاکتیک‌ها برای منحرف کردن اذهان عمومی بسیار مهم است.

 

بیشتر بخوانید:

 

حجت‌الاسلام حاج‌علی‌اکبری

جای خالی مطالبه‌گری در نمازهای جمعه

در ماه آبان، موضوع مطالبه‌گری روحانیون از زاویه نمازهای جمعه نیز مورد بحث واقع شد. این موضوع که در ماه‌های پیش با برکناری امام جمعه لواسان، در دایره‌های حوزوی و در بین برخی از عدالتخواهان مطرح شده بود، با انتشار کلیپی از سخنان حجت‌الاسلام حاج‌علی‌اکبری، رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه کشور به گفتمانی اجتماعی تبدیل شد. سخنان جناب حاج‌علی‌اکبری با مخالفت شدید ۸۲ درصدی شرکت‌کنندگان در نظرسنجی سایت روبرو شد. این سخنان، طوفانی از انتقادات نسبت به رویکرد شورای سیاست‌گذاری در پرهیز از مطالبه‌گری صریح و فسادستیزی عملی به پا کرد. سایت «مردم و روحانیت» با تدوین ۱۱ نظرسنجی به دو بازتاب این انتقادات پرداخت. در بین این نظرسنجی‌ها، سخنان حجت‌الاسلام احمد رهدار که به ناتوانی تریبون نمازجمعه در حفظ سرمایه اجتماعی نظام اشاره کرده بود، با ۸۳ درصد رای موافق، بیشترین میزان مقبولیت عمومی را داشت.

 

آیت‌الله طباطبایی‌نژاد

از سوی دیگر، مخالفین افشاگری و روشنگری موارد فساد از تریبون‌های نماز جمعه، چنین رویکردی را خلاف مصلحت نظام توصیف کردند. در بین این نظرسنجی‌ها، سخنان آیت‌الله طباطبایی‌نژاد، امام جمعه اصفهان بیشترین میزان مخالفت را به همراه داشت. سخنان وی که مطالبه‌گری در شرایط بحرانی فعلی را غیرعاقلانه توصیف کرده بود، از سوی شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی، ۹۵ درصد رأی منفی دریافت کرد. نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام محمدعلی نکونام نیز که مطالبه‌گری از امامان جمعه را بهانه‌ای برای شفاف‌سازی خوانده بوده، ۹۳ درصد رای مخالف دریافت کرد. سایت مردم و روحانیت با مطالعه جنبه‌های مختلف عملکرد ائمه جمعه در سال‌های اخیر در چندین یادداشت تحلیلی به کنکاش این مسئله پرداخت که بحمدالله بازتاب‌های بسیاری در دایره‌های حوزوی داشت.

 

بیشتر بخوانید:

 

وحدت اسلامی

یکی دیگر از موضوعاتی که در آبان ماه بسیار مورد توجه واقع شد موضوع «وحدت اسلامی» بود. مروری بر موضوعات مطرح شده در ۹ نظرسنجی برگزار شده در این مقوله، نشانگر عقیده راسخ اکثر روحانیون نسبت به لزوم اتحاد شیعه و سنی بعنوان تنها راه پایان تنش و خشونت‌ها در منطقه بود. نگاهی به آمارهای بدست آمده نیز حاکی از حمایت ۶۷ درصدی مخاطبین این نظرسنجی‌ها از مواضع‌ روحانیون است. نظرسنجی سخنان ماموستا فایق رستمی، که خواستار پرهیز از اقدام عملی برای تحقق وحدت میان مسلمین شده بود، با ۸۲ درصد رأی مثبت، بیشترین میزان حمایت را دریافت کرد. از سوی دیگر، نظرسنجی سخنان آیت‌الله مصطفی علما که در سخنان خود درباره اهمیت اتحاد مسلمین به انتقاد از «اسلام کشورهایی همانند عربستان» پرداخته بود، با مخالفت ۷۶ درصدی روبرو شد. به همین ترتیب، سخنان آیت‌الله طباطبایی‌نژاد که برخی علمای اهل تسنن را عاملی بر سر راه اتحاد مسلمین دانسته بود نیز در نظرسنجی سایت، ۶۵ درصد رأی مخالف دریافت کرد. این نتایج را می‌توان به‌عنوان نارضایتی مردمی از تضاد سخنان و سیاست‌های روحانیون نسبت به تقریب مذاهب در منطقه تحلیل نمود.

 

استکبارستیزی

نبود وحدت میان مسلمین در ماه آبان با وقوع چندین حمله مرگبار به مساجد شیعیان در افغانستان بیش از پیش محسوس بود. این حملات که توسط گروه‌های داعشی انجام شدند، توسط بسیاری از روحانیون و امامان جمعه به کشورهای غربی منتسب شدند. این تغییر روایت، که بجای تقویت مسلمین و پیشگیری از خشونت‌های داخلی، هدف وحدت اسلامی و تقریب مذاهب را «استکبارستیزی» و مبارزه با عوامل خارجی تبیین می‌کند، مناسب شرایط بحرانی فعلی ما نیست. نتایج خیره‌کننده (۹۱ درصد منفی) ۱۱ نظرسنجی‌ برگزار شده در این مقوله، حاکی از ناخرسندی عمومی از مواضع روحانیون بود. این ارقام را می‌توان در چارچوب سخنان آیت‌الله صافی گلپایگانی، که سیاست‌های «قهر بین‌المللی» که تحریم‌ها را ادامه‌دار، اقتصاد کشور را منزوی، و سفره مردم را سنگ کرد، به راحتی توجیه کرد. در بین این نظرسنجی‌ها، بیشترین میزان مقبولیت عمومی در نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام احمد واعظی مشاهده شد. سخنان وی که مدعی شده بود مبارزه با استکبار به معنای تنش‌آفرینی و ترک تعامل سالم با دیگر کشورها نیست، ۸۳ درصد رأی مثبت دریافت کرد. پایین‌ترین میزان مقبولیت (۸۵ درصد رأی منفی) در این نظرسنجی‌ها نیز نصیب سخنان آیت‌الله محمد کاظم مدرسی شد. وی مدعی شد که امروز استکبار «در میدانی که ما می‌خواهیم دارد بازی می‌کند، نه در میدانی که او می‌خواهد»، سخنی که با واقعیت‌های امروز اقتصاد کشور و معیشت مردم ما به‌هیچ‌وجه تطابق ندارد.

 

حجت‌الاسلام کاظم صدیقی

مشکلات معیشتی

بازتاب مشکلات معیشتی مردم در این زمانه بعضاً سخت‌تر از یافتن راه‌حلی برای آنهاست. با دوقطبی‌شدن فضای سیاسی کشور، مطالبه‌گری برای مشکلات معیشتی مردم به‌راحتی برچسب سیاه‌نمایی و بزرگ‌نمایی مشکلات کشور و ترویج روایات «جنگ نرم» دشمنان را می‌خورند. در چنین فضایی که سخن از بی‌عدالتی و کاستی‌ها نیز به بهانه حفظ آبروی حاکمیت غیرقابل‌قبول شمرده می‌شود، بسیاری از روحانیون و امامان جمعه به اشاره گذرا و مطالبه‌گری‌های دوستانه نسبت به حل مشکلات مردم مشغول هستند. نتایج ۲۵ نظرسنجی برگزارشده در این مقوله، نشانگر موضع‌گیری روحانیون در مطالبه‌گری نسبت به مشکلات معیشتی بوده، که با واکنش مثبت ۸۰ درصدی شرکت کنندگان در نظرسنجی‌ها همراه بود. بالاترین میزان حمایت در این نظرسنجی‌ها به سخنان آیت‌الله سیداحمد علم‌الهدی اختصاص گرفت که خواستار نجات فوری معیشت مردم شده بود، با واکنش ۹۰ درصدی مخاطبین سایت روبرو شد. بالاترین میزان مخالفت نیز نسبت به سخنان جنجالی و متأثرکننده حجت‌الاسلام کاظم صدیقی، امام جمعه موقت تهران شد. نظرسنجی سخنان وی که بی‌ایمانی مردم را عامل ایجاد مشکلات معیشتی و کم‌آبی معرفی کرده بود، ۸۵ درصد رأی منفی دریافت کرد. در واکنش به این سخنان، بسیاری از مردم و کاربران فضای مجازی خواستار برکناری حجت‌الاسلام صدیقی از امامت جمعه تهران شدند که متأسفانه تاکنون به اقدامی از سوی شورای سیاست‌گذاری منتج نشده‌است. سایت «مردم و روحانیت» نیز در جهت ادای وظیفه مطالبه‌گری خود، یادداشتی در این زمینه منتشر کرده که در فضای مجازی بسیار دیده شد و پس‌خورد بسیاری از سوی بسیاری حوزویون نیز به همراه داشت.

 

تعامل بین‌المللی

آبان ماه، ماه تدارکات از سرگیری مذاکرات برجام بود؛ هم تدارکات اجلاس و هم تدارکات افکار. نتیجه این تدارکات تغییر لحن بسیاری از روحانیون و ائمه جمعه در این ماه بود. در ۲۱ نظرسنجی‌ برگزار شده در این مدت، موضع اکثر روحانیون نسبت به موضوع تعامل بین‌المللی همچنان مثبت بود، لیکن لحن آنها نسبت به لزوم و فوریت رفع فوری تحریم‌ها برای ترمیم اقتصاد کشور تغییر کرد. واکنش مردم به این تغییر لحن در نظرسنجی‌ها منفی بود، به گونه‌ای که در ۶۲٪ از نظرسنجی‌ها مردم با سخنان روحانیون مخالف بودند. بعنوان مثال نظرسنجی سخنان حجت‌الاسلام رئیسی که گفته بود «میز مذاکره را ترک نمی‌کنیم» با ۸۴ درصد رأی موافق بیشترین حمایت، و سخنان حجت‌الاسلام سیداسماعیل خطیب، که مدعی شده بود «از گردنه سخت تحریم عبور کردیم» با ۸۶ درصد رأی منفی، بیشترین مخالفت را از سوی شرکت‌کنندگان در نظرسنجی‌ها دریافت نمود.

 

حجت‌الاسلام مهدی طائب

باید قبول کرد که در فضای سیاست خارجی فعلی کشور، که بیشتر صحنه تندروی و تندگویی است، جای خالی «تعامل با عزت» بسیار محسوس است. امید است که از سخنان تنش‌آفرینی که ما را در مخمصه فعلی گرفتار کرده عبور کنیم، تا خدای نکرده بر تحریم‌ها و تهدیدهای فعلی افزوده نشود. سخنان حجت‌الاسلام مهدی طائب نمونه چنین لحن تندی است که شاید در سالهای گذشته استفاده داخلی داشت، ولی طرح آن در اوضاع تلخ بایکوت بین‌المللی امروز، شایسته نیست. براستی اگر در مذاکره حق ما را ندهند، آیا ما قدرت آن را داریم که با زبان زور حق‌مان را بگیریم؟ امید است که در هفته‌ها و ماه‌های آینده، روحانیون و ائمه جمعه نسبت به روایات مطرح شده توسط برخی اتا‌ق‌های فکر و سیاسیون جناح‌زده هشیار باشند تا در دام تندروها و خوارج نیافتند.

 

لطفاً نظرات خود را در قسمت نظرسنجی سایت ارائه کنید. درضمن، ما را در رسانه‌های اجتماعی (تلگرام، اینستاگرام و توییتر) نیز دنبال کنید.

 

https://t.me/Mardom_rohaniat

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.