https://mardomvarohaniat.com/wp-content/uploads/2022/01/عبا-و-عمامه؛-نشان-عبودیت-یا-نماد-حاکمیت؟.jpg

عبا و عمامه؛ نشان عبودیت یا نماد حاکمیت؟

اخیرا خبرگزاری حوزه گزارش کرد که زنی که به لباس یک روحانی (در زمان اجرای آمر به معروف) توهین کرده بود بازداشت شده است. به‌نظر می‌رسد که روحانی مربوطه به خانم بدحجاب تذکر داده و در پی این امر مورد هتاکی و توهین قرار گرفته است. بازداشت شدن فرد هتاک این سوال را ایجاد کرده که آیا اهانت به لباس طلاب جرم تلقی می‌شود؟ آیا اگر خانم مورد ذکر با یک فرد عادی مشاجره می کرد و مثلا چتر یا کلاه فرد را لگدکوب می‌کرد، باز هم بازداشت می‌شد؟ محمد تقی حسینی، از مسئولان ستاد امر به معروف قم  گفته است:‌ ضمن اینکه این خانم مذکور، نه فقط به آمر به معروف و نهی از منکر هتاکی کرده،‌ بلکه به لباس مقدس روحانیت هم اهانت کرده است… از این رو،  دستگاه‌های قضایی و انتظامی باید با این افراد که حرمت لباس مقدس روحانیت و آمران به معروف  را نگه نمی‌دارند، برخورد جدی کند.


https://mardomvarohaniat.com/wp-content/uploads/2022/01/مقاله-اینستا-.jpgاگر به لحاظ قانونی توهین به لباس روحانیت فراتر از توهین به یک شهروند عادی تعریف شود، این امر بدان معناست که عبا و عمامه همردیف نمادهای حکومتی همچون یونیفورم پلیس یا لباس نظامی است که هم به عنوان ابزاری برای اجرای قانون به کار گرفته می‌شود و هم نمادی برای کلیت حاکمیت سیاسی است که احترام شهروندان به آن به منزله احترام به حاکمیت سیاسی کشور می‌باشد. آیا عبا و عمامه چنین تعریفی در قوانین کشور دارد؟ اگر چنین است نباید گله‌مند بود که چرا مردم از روحانیون گریزانند، زیرا شهروندان عادی همان نگاهی را که به پلیس راهنمایی و رانندگی دارند، به طلبه‌ها دارند و همانقدر که از دست مامور قانون فرار می‌کنند، از طلبه‌ها گریزانند.

 

https://mardomvarohaniat.com/wp-content/uploads/2022/01/فاضل-میبدی.jpgبنظر می‌رسد که جامعه روحانیت با یک پارادوکس روبروست. از یک سو خواستار مزایای ترجیحی در برابر قانون هستیم و از سوی دیگر گلایه می‌کنیم که چرا مردم از ما جدا شده‌اند. فاضل میبدی، روحانی اصلاح‌طلب می‌گوید : هرچند بسیاری از  روحانیون شغل دولتی ندارند ولی سعی می‌کنند با لباس روحانیت در کوچه و خیابان نروند، چون مردم متلک یا فحش می‌دهند. در واقع مردم گرانی و تمام مشکلات را از چشم روحانیت می‌بینند و هرچند که این امر منطقی و عقلانی نیست ولی به هر حال جایگاهی که برای روحانیت در نظام جمهوری اسلامی قائل شده‌ایم به این ذهنیت آخوند ستیزی در جامعه دامن می زند. یکی از نمونه های این جایگاه ترجیحی نیز همین بحث توهین به لباس روحانیت است که عملا ما از عبا و عمامه یک یونیفورم حکومتی خلق کرده‌ایم.
 

https://mardomvarohaniat.com/wp-content/uploads/2022/01/مقاله-اینستا-4.jpgبرغم اهمیت بحث لباس روحانیت، کمتر طلبه‌ای به این موضوع پرداخته. بسیاری از طلاب به گونه‌ای پنهانی، در انظار عمومی لباس روحانی نمی‌پوشند ولی بطور علنی وارد بحث‌های نظری و سیاسی در این خصوص نمی‌شوند. در این میان، بحث‌هایی که چندسال پیش  حجت‌‌الاسلام اکبرنژاد،  رئیس موسسه فقاهت و تمدن‌سازی اسلامی، مطرح کرده، قابل توجه است. ایشان در مناظره‌ای که با حجت‌الاسلام سیفی مازندرانی داشت این سوال را طرح می‌کند که آیا پوشیدن لباس روحانیت به خاطر استحباب ذاتی آنست؟ اگر اینگونه است، آیا اکنون همه مردم می‌توانند همین ترکیب لباسی را که روحانیون می پوشند، بر تن کنند و بیرون بیایند؟ اکبرنژاد استدلال می کند که لباس روحانیت یک یونیفرم است که برای مبلغین دین جعل شده است. در واقع طلبه‌ای که می‌خواهد شهریه پایه ده بگیرد، می‌گویند که باید ملبس باشد. همین شرط درخصوص دریافت مجوز تبلیغ هم وجود دارد.

 

لباس روحانیتحجت‌الاسلام اکبرنژاد و برخی دیگر از ناظران مسائل حوزه و روحانیت معتقدند که در شرایط کنونی، بحث لباس روحانیت به یک یونیفرم تبدیل شده که تلقی عمومی جامعه و خود ما به عنوان طلبه هم این است که این لباس متعلق به علمای دین است و اگر کسی این لباس  را بدون مجوز بپوشد، یعنی اگر درس طلبگی نخوانده باشد و از طرف مدیریت حوزه مجوز نگرفته باشد، وی مورد پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت. روی دیگر سکه، خلع لباس برخی طلاب در دادگاه ویژه روحانیت است که این امر هم نشان از این دارد که عبا و عمامه به یک نوع یونیفورم حکومتی تبدیل شده که مزایای ترجیحی خود  را دارد و اگر قوه قضائیه یک روحانی را واجد شرایط نیافت، می تواند این یونیفورم را از تن وی درآورد.

 

https://mardomvarohaniat.com/wp-content/uploads/2022/01/لباس-روحانیت3.jpgبا این اوصاف، عجیب نیست که مردم لباس روحانیت  را به عنوان نماد حاکمیت قلمداد می کنند و خشم خود از دولتمردان و تصمیم‌گیرندگان نظام  را به سمت طلبه‌های عادی گسیل می دارند. حجت الاسلام زائری در یادداشتی نوشته است: در ده روز گذشته، یک بار آب دهان به من انداخته اند، دو سه بار با توهین‌های شدید مواجه شده‌ام و ناسزا شنیده‌ام. همین الان هم  راننده با وضع بدی وسط خیابان پیاده‌ام کرد! کسانی که باید بفهمند و بدانند، آیا از این میزان تنفر و کینه رو به افزایش و بحران آفرین که سالها هشدارش را داده بودیم، حتی اندکی باخبر هستند؟» این وضعیت تازگی ندارد و ما هم در سایت «مردم و روحانیت» بارها به این موضوع پرداخته‌ایم. ولی راه حل چیست؟

 

تنها راه حل منطقی در این زمینه، ایجاد تمایز میان حاکمیت و لباس روحانیت است، که البته این کار  زمان‌بر است و در یک پروسه درازمدت به نتیجه خواهد رسید. برغم دشواری، این تفکیک برای حفط جایگاه روحانیت و حوزه بسیار ضروری است. پیوند لباس روحانیت و حاکمیت دو وجه دارد. از یک سو باید مزایای ترجیحی لباس روحانیت را حذف کرد تا مردم گمان نکنند که پوشیدن این لباس، باعث افزایش قدرت و دریافت مزایای حقوقی و قانونی می‌شود. برای مثال توهین به لباس روحانیت نباید جرمی بیش از توهین به دیگر شهروندان عادی داشته باشد. از سوی دیگر، فرد روحانی به صرف طلبه بودن نباید مورد بازخواست بیشتری (نسبت به شهروندان غیر ملبس) قرار گیرد و دادگاه روحانیت نباید خلع لباس را به عنوان یک تنبیه قانونی مد نظر قرار دهد.

 

https://mardomvarohaniat.com/wp-content/uploads/2022/01/لباس-روحانیت.jpgروحانیت شیعه طی صدها سال از بالاترین جایگاه معنوی در میان مردم برخوردار بودند و این امر در دوره‌هایی همچون زمان رضاخان که  روحانیت مورد حمله حاکمیت بود، افزایش نیز یافته بود. در دوران ما اما برنامه دینی شدن حکومت چندان موفق نبود و ما عملا شاهد حکومتی شدن دین بوده‌ایم که این امر تبعاتی داشته و مسئله لباس روحانیت و احساس منفی مردم به این امر هم از تبعات همین جریان تاریخی است. انشاالله آگاهان و دلسوزان حوزه با جدیت بیشتری در این زمینه ورود پیدا کنند و متوجه اضطرار موضوع باشند تا طلاب بیش از این ضربه نخورند و نهاد روحانیت بیش از این از مردم فاصله نگیرد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *