آیا «طب اسلامی» عطاری جاعلان و کاذبان است؟

آیا «طب اسلامی» عطاری جاعلان و کاذبان است؟

در سالهای اخیر بحث ها و حاشیه های زیادی درباره طب اسلامی مطرح بوده و متأسفانه برخی با سوءاستفاده از عقاید پاک دینی و مذهبی مردم، از این بحث ها بهره‌های مالی بسیار هنگفتی برده‌اند. هرچند آموزه‌های دینی هدف غایی تحقیقات علمی را مشخص میکنند، ولی این امر نباید به معنی برخورد حداکثری با متون دینی باشد و راه را برای فرصت طلبانی که آراء شخصی خود را به دین نسبت می دهند باز کند. متأسفانه در حوزه طب سنتی، افراد بسیاری با این گونه سودجویی‌ها خسارات مالی و جانی و معنوی زیادی به جامعه وارد کرده اند.

مؤسسه دارالحدیث قم، مجموعه‌ای از روایات صحیح و غیر صحیح را جمع آوری کرده است که حدوداً ۶ هزار روایت در حوزه طب دارد. کمتر از ۵ درصد آنها سند معتبر دارد و این ۵ درصد هم عموماً در مورد خواص خوراکی‌ها هستند یعنی نه در تشخیص بیماری فایده ای دارد و نه در درمان.

حجت الاسلام سید کاظم طباطبایی، رئیس پژوهشگاه مؤسسه دارالحدیث قم در واکنش به مباحثی که اخیراً پیرامون طب اسلامی مطرح شده اعلام کرد:‌ «من با عنوان طب اسلامی مخالف هستم.» ایشان تأکید میکند که: «نظام سلامت و پزشکی هدف شریعت اسلام نبوده است. اگر هدف دین این باشد که نظام سلامت و پزشکی هم طراحی کند، پس باید در مورد تشخیص بیماری‌ها، علل امراض و … دستور العمل کامل داشته باشد که بیماری را چگونه میتوان شناخت و درمان کرد (و حال اینکه در مرویات ما چنین چیزی نیست).»

طب سنتی اصلاً به معنای طب اسلامی نیست. چراکه طب سنتی به معنی علوم پزشکی کهن که در اقوام متفاوتی مانند چینی‌ها و یونانی‌ها رواج داشته اطلاق میشود که در واقع از طب سنتی ایرانی‌ها هم قدیمی‌تر است. از مراجع تقلید، حضرت آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی (دامه برکاته) در پاسخ به نامه‌ای از طرف دکتر سید حسن هاشمی، وزیر سابق بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، به سؤال ایشان اینچنین جواب دادند: «مرقومه گرامی مربوط به سوال از طب اسلامی و طب سنتی رسید …از آنجا که سلامتی انسان در نظر اسلام بسیار اهمیت دارد، در قرآن مجید و روایات اسلامی دستورات مهمی برای حفظ سلامتی داده شده که بسیار موثر است، اما اینکه معتقد باشیم یک دوره کامل طب مربوط به تمام «دردها» و «درمان‌ها» در روایات اسلامی آمده و نام آن را «طب اسلامی» بگذاریم، دور از واقعیت است … برادران عزیزی که می‌خواهند در طب سنتی کار کنند، لازم است تأیید صلاحیت خود را از نهادهای ذی‌صلاح داشته باشند تا هرج و مرج پیدا نشود و هرکس در گوشه‌ای برای خود مطبی به راه نیندازد.»

دکتر محمود خدادوست مشاور وزیر و مدیر کل دفتر طب سنتی، با اشاره به انجام مطالعه‌ای در خصوص صحت ادعاهایی درباره طب اسلامی گفته بود: کارگروه نظام سلامت در اسلام در وزارت بهداشت تشکیل شده و مدت سه سال روی موضوع طب ایرانی بررسی کارشناسی انجام داده است. ما برای تعیین تکلیف این موضوع به مراجع تقلید و حدیث شناسان پژوهشکده علوم قرآنی نیز مراجعه کردیم. نتیجه تمام این بررسی‌ها این بود که ما «موضوعی به نام طب اسلامی نداریم.» دکتر خدادوست در دیدار با آیت الله اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه سراسر کشور، تأکید کرده بود که برخی به نام طب اسلامی و سنتی، با بدیهی‌ترین مسائل پزشکی مانند واکسن و پیوند اعضا مخالفت می‌کنند که با این کار آن‌ها، برخی از مردم علاوه‌ بر از دست دادن مال خود، جان خود را نیز از دست‌ داده‌اند. بیشتر این افراد «دام» خود را برای کسانی که بیماری‌های صعب‌العلاج دارند، پهن کرده و با منع بیماران از مراجعه به پزشکان طب رایج، آن‌ها را مجبور به استفاده از شیوه‌های درمانی نادرست و بدون مستندات علمی خود ترغیب می‌کنند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین مبلغان طب اسلامی، آیت‌الله عباس تبریزیان است که مدعی میشود «هیچ بیماری با طب اسلامی به بن‌بست نخواهد رسید» و او بر خلاف نظرات مراجع تقلید و مراکز پژوهشی احادیث و روایات، ادعا میکند که «درمان همه امراض در روایات و احادیث معصومان و بزرگان دینی وجود دارد.» آیت‌الله تبریزیان در رابطه با بیماریها میگوید: «ترفندهای خیلی ظریفی به کار می‌گیرند که ما متوجه نمی‌شویم و فکر می‌کنیم اوضاع خیلی طبیعی است. مطالبی که امروز می‌بینیم و در زندگی‌مان جاری است، مربوط به نقشه‌های ۱۵۰ سال پیش صهیونیسم است.» ایشان ادعا میکند که از نظر علمی ثابت شده است که اگر نماز با حضور قلب خوانده شود، در ژن‌های معیوب بدن، تغییرات مثبت ایجاد می‌کند. در جایی دیگر، ایشان میگوید دعاها و توصیه‌هایی برای صرف غذا آمده است که برای سلامت حائز اهمیت است. مثلاً، «بسم‌الله گفتن» قبل از شروع کردن به خوردن غذا.

سایت «صدای پزشکان ایران» که با همکاری جمعی از دانشجویان و فارغ التحصیلان رشته پزشکی و با هدف اطلاع رسانی مؤثر، مستند و علمی در امور پزشکی تشکیل شده، در مورد «طب اسلامی» مقالاتی نوشته و این مقوله و شخص آیت الله تبریزیان را مورد انتقاد قرار داده‌است. جالب اینجاست که در سایت آیت الله تبریزیان از وسایل آرایشی گرفته تا داروهای تقویتی و حتی داروهایی برای درمان صعب‌العلاج‌ترین بیماری ها را میتوان یافت. مسواک اسلامی هم در این سایت به فروش می رسد. بخش دیگری از سایت به کتابها و تألیفات و بخشی هم به سی دی های آموزشی اختصاص داده شده است. یکی از نکات مهم، ناچیزی قیمت داروها است. البته اظهر من الشمس است که هیچ مطالعه و پژوهشی روی این داروها صورت نگرفته و ترکیبات شیمیایی آنها نیز پیش پا افتاده و کم مفهومند. طبیعتاً ارزان قیمتی محصولات این دکان عطاری اینترنتی را جاذب کرده‌است. فراتر از ارزانی، نام داروها نیز کاملاً جنبه اسلامی دارد که بی‌شک برای تحریک اعتقادات دینی و مذهبی مردم بکار گرفته شده‌اند. استفاده از نام ائمه اطهار بر روی داروهای این دکان عطاری شرم‌آور است: داروی امام رضا برای عفونت زخم، داروی امام موسی کاظم برای آنفلونزا و حتی داروی حضرت محمد که در توضیح آن آمده: «به اذن خداوند تبارک و تعالی درمان تمام بیماری ها اعم از اِم اِس؛ سرطان؛ پارکینسون؛ جلوگیری از انتشار سرطان و … مفید است.»

شایان ذکر است که آیت الله تبریزیان آشکارا مال مردم را میبرد و جانشان را بخطر می‌اندازد. ولی با وجود اینکه مراکز پژوهشی اعلام خطر میکنند و علمایی چون حجت الاسلام جعفریان و طباطبایی بی اثر بودن داروها و خرافی بودن روش‌های آیت الله تبریزیان را صراحتاً اعلام نمودند و حتی مراجع عالیقدر در مورد این افراد و عدم سندیت احادیث آنها به کرّات هشدار داده‌اند، سوال اینجاست که چرا با او نه تنها برخوردی نمی شود، بلکه بعضاً تریبون‌های مذهبی (حوزه های علمیه و سازمان تبلیغات اسلامی)، لشکری (سپاه و بسیج) و حتی رسانه ملی (صدا و سیما) دستخوش اینگونه عوامفریبی‌ها میشوند و مقامات دولتی و قضایی هیچگونه برخوردی نمیکنند؟

آموزه های دین مبین اسلام می تواند چراغ راهی برای مطالعات و تحقیقات علمی باشد و علم پزشکی نیز از این قاعده مستثنی نیست. ولی این امر به معنی استخراج مستقیم فرمول های شیمیایی و دارویی از آیات و احادیت نیست و جامعه بیدار روحانیت باید جداً با اینگونه رویکردها که تنها موجب وهن شریعت و روحانیت است مقابله کنند. ار روحانیون انتظار می رود که با بیماران مستاصل و ناامیدی که به اینگونه جاعلان و کاذبان امید میبندند همدردی کنند و آنها را از این خط منحرف که باعث مخارج بیهوده مالی و جانی و نهایتاً منجر به بدبینی نسبت به اعتقادات دینی میشوند به راه راست که درمان‌های علمی همراه با دعا به درگاه پروردگار است هدایت کنند.

یک نظر

  1. ضمن تایید موضع آقای اقتداری در خصوص برخورد با مصادیق سواستفاده از اعتقادات مردم با شما موافق هستم که باید جلوی رویکردهایی که باعث وهم شریعت و روحانیت است را گرفت. در مقلات و نظرسنجی های شما به رابطه مردم و روحانیت توجه می شود و روحانیت باید مراقب باشد تا از مردم فاصله نگیرد.

  2. من هم با شما کاملاً موافق هستم. در شرایط سخت بیماری های لا علاج آدم ها حتی راهتر بدام میوفتن. بهمین دلیل این وظیفه دولت و حکومته که جلوی دروغهای اینا رو بگیره چون مردمی که مشکل دارن به هر طنابی چنگ میزنن.

  3. واقعا متاسفم برای شما
    چقدر زشت است که به هر علتی حقیقت را وارونه بیان کنید
    نظر علمای بزرگی چون آیت الله علوی گرگانی و آیت الله نوری همدانی و… هم حتما از نظر شما چرندیات و مزخرفات هستند!!
    ببینید بجز عبدالکریم سروش و بی بی سی فارسی، دیگه چه افرادی میگن طب اسلامی نداریم… تحقیق کنید بعد حرف بزنید…!!

  4. حداقل دو تا سرطانی جلوی چشم خودم با طب اسلامی درمان شدن و همچنین یک بیمار ام اسی و تمام مشکلات خودم و خانواده ام با طب اسلامی برطرف شده…پس اینقدر دروغ نگید به مردم..طب اسلامی وجود داره و بهترین طب دنیاست

  5. غیر از برخورداری از تریبون یکسری افراد با حقوق مسول کامنت کذاشتن در فضای مجازی و سایتها کرده اند که در قالب مردم حتی چند خانواده هم گول بخورند و شک کنند کافی باشد وزارت بهداشت کجاست قوه قضاییه کجاست به والله اینها مزدور امریکایی و اسراییلند که هم مردم را به دین بدبین کنند و هم به روحانیت و هم نسل ایران و ایرانی ناقص و معیوب شود، خواهشمندیم مسولان رسیدگی سریع بفرمایند که این منافقین که وجهه دین و روحانیت را خدشه دار کرده اند سریعا از دامان پاک اسلام پاک گردند و به ازای هر بیماری که به دامشان فوت شده دیه بدهند و اموالشان به نفع بیماران محروم ضبط گردد.

  6. سلام شما از پزشکی غربی چی دیدین؟!!!جز بدتر کردن حال مریض میخوان ابروش را درست کنند میزنن چشمشم کور میکنن.ضمن اینکه مافیای دارویی اینو ازشون میخواد…
    من خودم هم درمان شده با طب اسلامی هستم و هم درمان شدگان را دیدم…آلرژی به همه چیز داشتم آسم آلرژیک هم داشتم،با پزشکی غربی بیست و چهار سال تحت درمان بودم ولی آخرشم گفتن درمان نداره فقط میشه کنترلش کرد…اما به لطف خدا در طب اسلامی به سادگی و راحتی درمان شدم.

  7. با سلام ب
    وعرض ادب و احترام
    همانطور که همه میدانیم شفا در دست خداست دارو وسیله است اوست که شفا میبخشد برای مراجع واقعا متاسفم که میفرمایند طب اسلامی نداریم در حالی که در نص صریح قرآن آمده است که حضرت عیسی به اذن خدا بیماران را شفا میداد حتی کور مادرزاد راکه اگر تمام پزشکان دنیا جمع شوند چنین کاری نمیتوانند انجام دهندوهمچنین مرده را به اذن خدا زنده میساخت که این برای ما امری عجیب بدور از ذهن است پس قدر مسلم این است شافی خداست.وبه هر کس از بندگانش اذن دهند.پس آن بنده میتواند شفا دهد حال پرسشم این است اگر خدا بخواهد به بندگانش مقام شفا دهد پیامبران و امامان در اولویت هستند یا پزشکان؟؟؟؟
    امیدوارم طب مدرن که به بن بست خورده بیشتر گره بخورد انقدر گره کورترباشد حتی پزشکان هم به وجود خدا شافی بودن او ایمان بیاورند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.