مذاکرات و آراء نمایندگان مجلس خبرگان تا چه میزان باید علنی شود؟

 هفتمین اجلاسیه رسمی مجلس خبرگان رهبری، با انتشار بیانیه‌ای به کار خود پایان داد. این بیانیه بر اهمیت مراسم با عظمت راهپیمایی اربعین حسینی اشاره داشته و  نیز بر برنامه‌ریزی برای تحقّق راهبردهای هفت‌گانه بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی تأکید نموده است. مجلس خبرگان رهبری همچنین بر رفع مشکلات اقتصادی و معیشتی، توجه به ترویج فرهنگ عفاف و حجاب، حمایت از مبارزه با فساد از سوی قوه قضائیه،‌ و نیز لزوم حفظ و ارتقاء علم و فن‌آوری در کشور تأکید نموده است. بیانیه پایانی خبرگان با تشکر از مقام معظم رهبری «مدظله العالی» در جهت راهبرد مقاومت فعال و منسجم در سطح منطقه و بین الملل، بیانیه اخیر سه کشور اروپایی علیه ایران را محکوم نموده است.

جای خوشحالی است که نمایندگان مجلس خبرگان با دردمندی، در پی طرح مطالبات اقتصادی و سیاسی و فرهنگی و دینی ملت شریف ایران هستند و در این راستا توجه و تاکید بر مبارزه با فساد و رفع مشکلات معیشتی قابل ستایش است. جا دارد که مجلس خبرگان رهبری با ارائه راهکارهای عملی، از سطح ارائه راهبردهای کلی و خطابی فراتر رفته و وارد جزئیات عملی مربوطه شود. البته بعضی از اعضای مجلس خبرگان تأکید می کنند که نمایندگان در مواردی وارد مسائل جزئی و تکنیکی هم می شوند که البته به علت محرمانه بودن مباحث، این مسائل به عموم مردم منتقل نمی شود. اما با توجه به تغییراتی که در جامعه حاصل شده و بحث هایی که در خصوص شفافیت آراء نمایندگان میشود، لازم است بحث شافیت بیشتر آراء و بحث های خبرگان رهبری نیز در این نهاد بیشتر مورد توجه قرار گیرد. ،

اما علاوه بر مسائل جاری روز که بیش از پیش در دستور کار مجلس خبرگان رهبری قرار میگیرد، نباید فراموش کرد که وظیفه اصلی این نهاد، تعیین رهبر و نظارت بر نهاد رهبری است. طبق اصل ۱۰۷ قانون اساسی، «تعیین رهبر بر عهده خبرگان منتخب مردم است و خبرگان وظیفه دارند تا درباره همه فقهای واجد شرایط مذکور در اصل ۵ و ۱۰۹ قانون اساسی بحث و بررسی کنند.» در ضمن خبرگان وظیفه دارند مرتباً رهبر و نحوه اداره امور توسط معظم له را زیر نظر و نظارت دقیق خویش قرار دهند تا هر گاه از انجام وظایف محوله خویش ناتوان گشت و یا فاقد یکی از شرایط مذکور در قانون اساسی شد، او را عزل نمایند. در واقع بر اساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی، یکی از وظایف مجلس خبرگان، نظارت بر بقا و استمرار شرایط رهبری است. مطمئناً در این حوزه نیز نمایندگان مجلس خبرگان بحث های مهمی را مطرح نموده اند که البته به علت ماهیّت حساس و محرمانه مذاکرات، دبیرخانه مجلس خبرگان لزومی به انتشار مطالب ندیده است.

البته آیت‌الله احمد جنتی، رییس مجلس خبرگان در مراسم تجدید میثاق خبرگان با آرمان‌های امام خمینی (ره)، در حرم بنیانگذار جمهوری اسلامی بیان کرد که: «وظیفه خبرگان حفظ و دفاع از ولایت و پیاده سازی مواضع ولایت است»، او در ادامه اظهار داشت: «ما باید در صف اول باشیم. همه باید این کار را انجام دهند، ولی اولویت با علما و خبرگان است. ما باید مرتب ببینیم که مواضع سیاسی و اجتماعی ایشان چیست و در مقابل دشمن و دوست چه مواضعی دارد و »همان مواضع را خودمان داشته باشیم و به دیگران هم بفهمانیم هرچه غیر از این باشد ضلالت است. بی‌‌شک این گفته‌های آیت الله جنتی با نص قانون اساسی کشور مغایرت دارد چراکه در قانون اساسی ۵ وظیفه مجلس خبرگان رهبری به این صورت آمده‌اند: «الف) انتخاب رهبر  ب) عزل رهبر ج) نظارت بر رهبر د) وضع قوانین مجلس خبرگان و تفسیر آنها ه) رسیدگى به بودجه سالانه مجلس خبرگان‏. شایسته است صاحب نظران و دلسوزان جایگاه خبرگان و نهاد رهبری بازخوردهای لازم را در این زمینه عرضه کنند.

در بحث شفافیت جلسات خبرگان باید افزود که هرچند در برخی از موارد، مطالب مطرح شده درباره آینده نهاد رهبری و آینده کشور با مسایل اطلاعاتی و امنیتی گره خورده و فاش شدن گفتگو‌های خبرگان رهبری می تواند در تقابل با حراست از امنیت ملی باشد، ولی در بیشتر موارد، طرح شفاف مذاکرات و گفتگوهای اجلاس خبرگان می تواند هم نمایندگان را مسئولیت پذیر تر نماید و هم فاصله مردم و مسئولان را کاهش دهد. در شرایط کنونی، مردمی که نمایندگانشان را به مجلس خبرگان می فرستند، هیچ درکی از کارنامه فرد منتخب در خبرگان رهبری ندارند و از همین رو یک نوع بی تفاوتی در انتخابات نمایندگان مجلس خبرگان پیش آمده است.،

مسئله حساس تر هم، بحث های مطرح در کمیته سه نفره جانشینی در کمیسیون اصول ۱۰۷ و ۱۰۹ است. البته مسئله سری بودن فعالیت‌ها و مذاکرات «کمیته جانشینی» مسبوق به سوابق تاریخی است. همانطور که پیشتر آیت الله اراکی گفته بود، علت سرّی بودن فعالیت «کمیته جانشینی»، ناشی از تجربه ناموفقی بوده که در زمان حضرت امام خمینی (ره) از مسئله اعلام قائم مقام رهبری بوجود آمده بود. البته نگرانی های امنیتی و سیاسی اعضای خبرگان رهبری در این زمینه و با توجه به شرایط حساس کنونی قابل فهم است، ولی به نظر می رسد که زمان آن فرا رسیده تا بحث‌های گسترده تر و جدی تری درباره نحوه ارتباط کمیته جانشینی با کلیّت خبرگان و میزان علنی شدن تصمیمات این کمیته مطرح شود.

با توجه به اینکه اخیرا بحث شفافیت آراء نمایندگان مجلس شورای اسلامی مطرح شده و ۲۰۰ نفر از نمایندگان هم خواستار شفایت آراء همه نهادها و مجامعی شده‌اند که در قانون‌گذاری وسیاست‌گذاری نقش دارند، باید انتظار داشت که بحث شفافیت مذکرات و آراء نمایندگان مجلس خبرگان رهبری هم بیش از پیش در میان افکار عمومی طرح شود. از همین رو لازم است که اعضای خبرگان پیش دستی کرده و این موضوع را به گونه ای جدی تر و گسترده تر مورد مداقه قرار دهند.

یک نظر

  1. متأسفانه اکثر قریب به اتفاق این آقایان فقط نقش «صندلی پر کن» دارند و اصلاً نه حرفی برای زدن دارند و اگر هم حرفی داشته باشند جرأت زدنش را ندارند.

    کمیته سه نفره جانشینی در کمیسیون اصول ۱۰۷ و ۱۰۹ اما داستان متفاوتی دارد. تمام صحبت ها و رأی گیری ها و جلسات آنها باید علنی و در اختیار رسانه ها باشد.

    به بهانه قائم مقامی منتظری در زمان امام و برکناری و جایگزینیش، نباید مهمترین عنصر نظام که تمامی قدرت و تصمیم گیری های کلان و بالا دستی در اختیارش است را در خفا فقط ۳ نفر بنشینند و تعیین کنند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *